تاریخ‌گذاری حدیث از مباحث جدید در حدیث‌پژوهی معاصر است. شناخت شیوه خاورشناسان در تاریخ‌گذاری و تحلیل میزان کارآمدی روش‌های آنان ضروری می‌نماید؛ زیرا تأیید یا ردّ نتایج آن‌ها بدون آشنایی با سبک حدیث‌پژوهی غربی ممکن نخواهد بود. تاریخ‌گذاری بر اساس تحلیل سند، یکی از این روش‌های خاورشناسان در تاریخ‌گذاری حدیث به‌شمار می‌آید. نوشتار حاضر می‌کوشد احادیث «رفع عن امّتی» را به‌عنوان نمونۀ تطبیقی، تاریخ‌گذاری سندی نماید. انتخاب این روش و این دسته از احادیث به تصویر روشن‌تری از موضوع تاریخ‌گذاری خواهد انجامید. ازاین‌رو پس از تبیین روش تاریخ‌گذاری سندی، احادیث «رفع» در فریقین معرفی و احادیث «رفع عن امّتی» در منابع عامه بر اساس تحلیل سند تاریخ‌گذاری می‌گردد.

کلیدواژه‌ها: حدیث رفع، حلقۀ مشترک، شبکه اسناد، روش‌های تاریخ‌گذاری، استشراق، ینبل.

[١٦٦] استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه قم.

[١٦٧]* مدرس مرکز تخصصی حدیث حوزه، نویسنده مسئول، (darvishi٣١٣@chmail.ir).