یا نه ؟ بلی می‌شود ، زیرا که علم یک واجب مقدمی است و بستگی به آن‌ هدفی دارد که این علم وسیله آن است . آن هدف گاهی برای مسلمین اهمیت‌ پیدا می‌کند [ و گاهی اهمیت خود را از دست می‌دهد ] و به هر درجه که‌ اهمیت آن بالاتر برود ، اهمیت علمش هم بالا می‌رود . طبیعت شناسی یک‌ روزی واجب نبوده است و یا خیلی واجب ضعیفی بوده است ، ولی اسلام‌ دستوری دارد ، مثلا می‌گوید : « اعدوا لهم ما استطعتم من قوش »[١] .
می‌گوید در مقابل دشمن حداکثر نیرو را باید داشته باشید . این یک واجب‌ است . این واجبی است که در زمان ما برخلاف زمانهای قدیم روی پاشنه علم‌ می‌چرخد ، یعنی آن نیرویی که حداکثر نیرو باشد در عصر ما جز با علم تهیه‌ نمی‌شود ، قهرا علم آن واجب می‌شود . آیا تحصیلات اتم شناسی بر مسلمین‌ واجب است ؟ بلی واجب است . آیا پانصد سال پیش هم واجب بود ؟ خیر ، این یک علم مقدمی بود و لزومی نداشت . امروز هدف اسلام را این علم‌ تأمین می‌کند ، بنابراین امروز واجب می‌شود . درجه وجوبش چقدر است ؟ باید دید درجه « اعدوا لهم ما استطعتم من قوش »چقدر است . ممکن است‌ این یک واجبی بشود که در صدر همه واجبات ما قرار بگیرد . این را کی‌ باید بفهمد ؟ همان کسی که امیرالمؤمنین فرمود : « من تصییر کل فرع الی‌ اصله » ، همانی که امام فرمود : « علینا القاء الاصول و علیکم بالتفریع » ، آن کسی که کلیات اسلام را می‌شناسد ، اصول اسلام را می‌شناسد ، هدفهای‌ اسلام را می‌شناسد ، وسائل را تشخیص می‌دهد ، می‌فهمد چه چیز هدف و چه چیز وسیله است و اهمیت وسیله بستگی پیدا می‌کند به اهمیت هدف ، یک روزی‌ می‌آید وفتوا می‌دهد که امروز فلان علم در درجه اول اهمیت است و بر مسلمین‌ واجب است که آن را تحصیل کنند .

[١] سوره انفال ، آیه . ٦٠