١. جريان روشنفكرى صحيح دينى: «١» منظور جريانى است كه با هدف حفظ و استمرار اسلام ناب محمدى (ص) از يك سو با ركود فكرى، سطحى‌نگرى، مقدس‌مآبى و تنگ نظرى به مقابله برخاسته است و از سوى ديگر انفعال در مقابل انديشه‌هاى وارداتى و غير منطقى را بر نمى‌تابد و التقاط فكرى را رد مى‌كند و چهره‌اى روشن و ناب از اسلام بر اساس مقتضيات زمان و مكان ارائه مى‌دهد.
٢. جريان روشنفكرى التقاطى دينى: روشنفكرانى كه در اين جريان جاى مى‌گيرند، دغدغه دينى داشته‌اند، امّا تحت تأثير مكاتب وارداتى غربى، مانند ليبراليسم، ماركسيسم و ناسيوناليسم، در صدد ارائه اسلامِ مدرن بر آمده‌اند و نتيجه كار آنها دورى از اسلام راستين و ارائه افكار التقاطى بوده است.
٣. جريان روشنفكرى لائيك يا سكولار: اين جريان استمرار جريان روشنفكرى غربى است كه دين را امرى شخصى مى‌داند و با اعتقاد به سكولاريزم، اومانيسم و ليبراليسم، مى‌كوشد كشور را به سوى ارزش‌ها و آموزه‌هاى غربى سوق دهد.
٤. جريان روشنفكرى الحادى: اين جريان به صورت بنيادى با دين و باورهاى مذهبى درستيز است وبيشتر ازتفكرات سوسياليستى ياماركسيستى برخورداراست.
٢- ٦. تاريخچه‌ هر يك از انواع جريان روشنفكرى، تاريخچه‌اى ويژه دارد. روشنفكرى صحيح اسلامى، تداوم همان جريان اصيل اسلامى است كه حتى پيش از رويارويى مردم ما با فرهنگ و تمدن غرب در عصر قاجار وجود داشته است. روحانيت اصيل و عالمان روشن ضمير حوزه‌هاى علميه پديد آورندگان آن محسوب مى‌شوند. مى‌توان گفت كه اين جريان ادامه اسلام ناب است كه از پيامبر (ص) آغاز مى‌شود و با ائمه اطهار (ع)