روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٠٦ - روزشمار جنگ سه شنبه / ٢٨ مهر ١٣٦٦ / ٢٦ صفر ١٤٠٨ / ٢٠ اکتبر ١٩٨٧
دولت امریکا امروز به اتباع خود توصیه کرد که از رفتن به ایران اجتناب ورزند. سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت: «نشانه هایی از افزایش تهدید بالقوه علیه امریکا یی ها در ایران وجود دارد.»[١] رادیو بی.بی.سی نیز به نقل از مقام های وزارت خارجه امریکا اعلام کرد که کلیه سفارت خانه های امریکا در سراسر جهان برای مقابله با حملات انتحاری ایران و طرفداران انقلاب اسلامی به حالت آماده باش درآمده اند.[٢]
از سوی دیگر، این حمله امریکا سبب شد سهام بازار بورس نیویورک به شدت سقوط کند. خبرنگار روزنامه اطلاعات در گزارشی از نیویورک نوشت: «هم زمان با رویارویی مستقیم امریکا با ایران بزرگ ترین تحول در امریکا و دنیا یعنی سقوط سهام بورس نیویورک به میزان بی سابقه ای رخ داده که رکوردی در تاریخ ١٠٤ ساله سهام بورسی نیویورک است که به اندازه ٥٠٨ واحد یعنی ٦/٢٢ درصد تنزل کرد و تعداد ٣/٦٠٤ میلیارد سهام مبادله شد. این تنزل تقریباً دو برابر بحران ٢٨ اکتبر ١٩٢٩ است که به بحران اقتصادی بزرگ جهان منجر شد. هفته گذشته نمودار ١٠٨ واحد بیش از ٤٠٠ درصد سقوط کرد که خود رکوردی تاریخی بود. کاهش بهای سهام در ١٩ اکتبر ١٩٨٧ (٢٧/٧/١٣٦٦) در تاریخ اقتصادی جهان ثبت خواهد شد و اهمیت آن در این است که ارزش فعالیت های اقتصادی امریکا که حدود ٣ هزار میلیارد دلار بود، دیروز بیش از ٥٠٠ میلیارد دلار (٦/٢٢ درصد) پایین آمد که بیانگر کم شدن بیش از یک پنجم ثروت این کشور طی یک روز بود. در پی بحران وال استریت، بازارهای بورس توکیو، لندن، سیدنی و هنگ کنگ نیز دچار بحران شدند.
بازار بورس هنگ کنگ به مدت یک هفته تعطیل شده است. در این حال برای مقابله با بحران فعلی دو بانک مهم امریکا نیم درصد بهره خود را کاهش دادند که همراه با اعلام خزانه داری امریکا مبنی بر وجود اعتبارات کافی جهت گردش پول تا حدی موجب ثبات نسبی بازار بورس نیویورک شد.
معاون سابق وزیر امورخارجه امریکا علت رکود فعلی بازارهای بورس را انتشار اخبار ناشی از بی ثباتی خلیج فارس و کسری موازنه بازرگانی توصیف کرد و یک کارشناس اقتصادی نیز دلیل اساسی این بحران را کسری موازنه بازرگانی و کسری مزمن بودجه دولت امریکا دانست.
معاون وزیر خزانه داری امریکا نیز گفت که این رکود حاصل نهایی چندین مشکل به هم پیوسته است که علت نهایی آن را باید جوَّ روانی ناشی از بحران خلیج فارس به حساب آورد. همچنین یکی از کارشناسان مؤسسه اقتصادی بین المللی گفت: علاوه بر دلایل اقتصادی، بازار امریکا و جهان به لحاظ اوضاع خلیج فارس و اینکه امریکا درگیر یک جنگ دیگر در این منطقه می شود، دچار بحران شده است. از سوی دیگر، واینبرگر وزیر دفاع امریکا در مصاحبه خود ضمن رد تأثیر اوضاع خلیج فارس بر بازار مالی امریکا گفت: «چطور دو حمله به کشتی و مین گذاری قایق های گشتی ایران روی بورس تأثیر نگذاشت؟»[٣]
[١] ٥٩. مأخذ ٣٠، ص٢٠، واشنگتن - خبرگزاری فرانسه.
[٢] ٦٠. مأخذ ٥٧، ص١٢، رادیو بی بی سی.
[٣] ٦١. مأخذ ٣٠، ص١٧.