روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٨ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ١ مهر ١٣٦٦ / ٢٩ محرم ١٤٠٨ / ٢٣ سپتامبر ١٩٨٧
این نتیجه گیری بدین معنا نیست که خرید اسلحه توسط ایران کاملاً متوقف خواهد شد، بلکه تنها تهیه آن برای ایران مشکل تر خواهد شد. در دنیای تجارت اسلحه - که بی اندازه پیچیده است - ایران زیرکی خود را به اثبات رسانده است، طوری که حدس زده می شود ایران در حدود دو سوم اسلحه مورد نیاز خود را مستقیماً از دولت ها خریداری می کند و یا به هر حال دولت ها در جریان آن قرار دارند. اگرچه اظهار نظر های عمومی مؤید این حقیقت نیست. متجاوز از چهل کشور فروشنده اسلحه به ایران بوده اند و دولت امریکا که اکنون بیش از هر کشور دیگری برای تحریم اسلحه علیه ایران جنجال به راه انداخته است، همان طوری که ماجرای ایران گیت[١] به وضوح نشان داد خود یکی از فروشندگان اسلحه به ایران بوده است.»[٢]
خبرگزاری رویتر در گزارشی از بحرین با تشریح نقاط ضعف و قوت ایران در مقابل تحریم تسلیحاتی، چنین نتیجه گیری کرد: «تحریم تسلیحاتی تأثیر چندانی ندارد و تنها راه مؤثر برای از کار انداختن ماشین جنگی ایران، تحریم خرید نفت از این کشور می باشد. استفاده ایران از بازار آزاد و پرداخت دو برابر قیمت، طولانی بودن مرزها و سواحل ایران که کنترل آن ممکن نیست و در نهایت استفاده ایران از خلاقیت ها و استعداد های داخلی در تولید برخی سلاح ها و ادوات جنگی از عوامل مهمی تلقی می شوند که میزان موفقیت تحریم های احتمالی را شدیداً کاهش می دهند، تعمیر و نگهداری برخی سلاح های پیشرفته امریکایی و اروپایی خریداری شده در زمان شاه عمده ترین مشکل ایران به شمار می رود.» رویتر به نقل از دیپلمات ها افزود: «بدین ترتیب اعمال تحریم تسلیحاتی علیه ایران نمی تواند چیزی بیش از یک نمایش باشد ولی چیزی که مؤثر است تحریم نفتی ایران می باشد. اتکاء تقریباً کامل ایران به نفت برای تأمین هزینه های جنگی، بزرگ ترین نقطه ضعف این کشور به شمار می رود و نیروی هوایی عراق این مطلب را به اثبات رسانده است. اعمال تحریم نفتی کار آسانی نیست اما این اقدام حداقل سبب خواهد شد که ایران در ضعیف ترین نقطه خود قرار گیرد.»[٣]
"روح الله رمضانی" استاد روابط بین المللی دانشگاه ویرجینیای امریکا درباره تحریم تسلیحاتی ایران با اشاره به تولیدات داخلی ایران می گوید: «ولی اینها برای ادامه جنگ کافی نیست. با این تکنولوژی، ایران قطعه یدکی تانک ها، وسایل و تجهیزات هوایی و رادارها را نمی تواند تولید کند ولی شکی نیست تأثیر تحریم تسلیحاتی بر ایران خیلی زیاد است و ایران را مجبور می کند که اگر بخواهد به جنگ ادامه بدهد این جنگ را بیش تر در شمال، در منطقه کردستان و در استان های سلیمانیه و کرکوک عراق از طریق جنگ های چریکی ادامه بدهد. ضمن اینکه در جبهه های دیگر حملات محدودی را انجام بدهد.»[٤]
[١] منظور ماجرای مک فارلین است - که امریکایی ها به آن ماجرای ایران گیت می گویند - و در جریان آن دولت امریکا برای آزادی گروگان های امریکایی در لبنان، مقداری سلاح به ایران فروخت. برای اطلاع بیشتر به کتاب ٤٤ روزشمار جنگ "ماجرای مک فارلین" مراجعه کنید.
[٢] ٦١. مأخذ ٢٩، ص٤١، رادیو بی بی سی، ٢/٧/١٣٦٦.
[٣] ٦٢. مأخذ ٢٣، ص٣٤، بحرین - خبرگزاری رویتر، ١/٧/١٣٦٦.
[٤] ٦٣. مأخذ ٢٣، ص٤٠، رادیو بی بی سی، ١/٧/١٣٦٦.