ولیعهد اردن از اجلاس امروز سران عرب در امان اظهار رضایت کرد و گفت: «گردهمایی سران عرب نمی تواند با عدم موفقیت روبه رو گردد و باید اراده واحد اعراب را برای حل مسئله ایران و عراق نشان دهد. حمله موشکی روز گذشته ایران به بغداد به عنوان پیامی به نظر می رسد دایر بر اینکه دولت ایران برای گردهمایی های منطقه ای اهمیتی قائل نیست.» رادیو بی.بی.سی با پخش این خبر به نقل از ولیعهد اردن، درباره بازگشت مصر به جهان عرب افزود: «موضوع تجدید عضویت مصر در جامعه عرب جزو دستور گردهمایی سران عرب است، امّا راه دیگری وجود دارد و آن اینکه کشورهای عرب هر یک راساً درباره تجدید مناسبات دیپلماتیک خود با مصر تصمیم بگیرند.»[١]

١ ١١

مواضع انقلابی لیبی در قبال کنفرانس سران عرب در امان مبنی بر اینکه کنفرانس به دستور امریکا و برای حفظ منافع امریکا برگزار می شود ]ر.ک. به روزشمار: ١٥/٨/١٣٦٦[ واکنش های متفاوتی را به دنبال داشت. آقای هاشمی رفسنجانی آن را موضعی شجاعانه خواند و گفت: «چنانچه اکثریت سران عرب مواضعی انقلابی همچون سرهنگ قذافی رهبر لیبی، اتخاذ می کردند، اسرائیل تاکنون نابود شده بود و نفوذ امریکا در منطقه تا این حد گسترش نمی یافت.»[٢] رادیو بی.بی.سی در گزارشی سخنان آقای هاشمی را قدردانی از لیبی عنوان کرد و گفت: «رهبر لیبی در جهت پایان جنگ ایران و عراق و نیز اتحاد نظامی برای مقابله با امریکا، به دولت ایران پیشنهادهایی کرده است که مورد قبول مقامات ایران واقع نشده است.» این رادیو افزود: «سفیر ایران در لیبی که در حال حاضر در تهران است به زودی به محل مأموریت خود باز می گردد و حامل پیام خصوصی از جانب رئیس جمهور ایران برای سرهنگ قذافی است. مقامات ایران از کمک های نظامی بلاعوض لیبی در هفته های اول آغاز جنگ قدردانی کرده اند. اما برقراری روابط مجدد با عراق از جانب لیبی و انتقاد از ایران به خاطر ادامه جنگ، موجب دلسردی مقامات ایران شده است. با وجود این، وحدت در مبارزه علیه امریکا باعث شده است که دو کشور به هم نزدیک شوند. علی رغم این واقعیت به نظر نمی رسد که وحدت نظامی یا سیاسی بین دو کشور امکان پذیر باشد؛ با وجود آنکه در مورد جبهه مقاومت کشورهای مخالف با اسرائیل و مصر بین دو کشور نوعی تفهیم و تفاهم وجود دارد.»[٣]

مطبوعات کویت درباره تصمیم لیبی مبنی بر اینکه اگر مصر به جامعه عرب برگردد با ایران پیمان نظامی خواهد بست، واکنش تندی از خود نشان دادند. روزنامه الانباء در سرمقاله خود مقامات لیبیایی را خائن به آرمان اعراب توصیف کرد و نوشت: «هم پیمانی برخی از کشورهای مدعی قومیت عرب با ایران، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را نمی ترساند، زیرا این پیمان که ما را به آن تهدید می کنند از زمان آغاز جنگ ایران و عراق همواره استوار بوده است.» الانباء افزود: «کسانی که اعراب خلیج را با بستن پیمان نظامی با ایران تهدید می کنند هویت عربی

[١] ٢٤. مأخذ ٤، ص٢٢، رادیو بی بی سی، ١٨/٨/١٣٦٦.

[٢] ٢٥. روزنامه اطلاعات، ١٧/٨/١٣٦٦، ص٣.

[٣] ٢٦. مأخذ ٤، ص٢٧، رادیو بی بی سی، ١٨/٨/١٣٦٦.