روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٧٣ - روزشمار جنگ دوشنبه / ١٨ آبان ١٣٦٦ / ١٦ ربیع الاول ١٤٠٨ / ٩ نوامبر ١٩٨٧
تشکیل یک نیروی بین المللی در خلیج فارس گفت: «این پیشنهاد از طرف شوروی ارائه شد ولی موضع رسمی از طرف ما در قبال طرح اعلام نشده و چنین طرحی نمی تواند به نفع ما تلقی شود. به این معنی که به هر صورت حضور خارجی در آب های خلیج فارس خود نشان دهنده این است که کشورهای خلیج فارس توانایی تأمین امنیت آن را ندارند. حرف ما در قبال خلیج فارس از اول این بود که برای امنیت خلیج فارس باید بر عراق فشار بیاید که حمله نکند. لذا این طرح نمی تواند به عنوان یک طرح واقع بینانه از طرف ما تلقی بشود.»[١]
١ ١٠
در دومین روز از برگزاری اجلاس سران کشورهای عضو اتحادیه عرب، هیئت های شرکت کننده چهار ساعت پشت درهای بسته درباره جنگ ایران و عراق، بازگشت مصر به جهان عرب و آشتی حافظ اسد و صدام حسین بحث و گفت وگو کردند. سران شرکت کننده در اجلاس فوق العاده امان تلاش وسیعی را برای نزدیک کردن مواضع سوریه و عراق آغاز کرده اند. شاه حسین، شاذلی بن جدید و شیخ زاید ضمن دیدار جداگانه با صدام حسین و حافظ اسد، تلاش کردند که آنها را برای کاهش اختلافاتشان ترغیب نمایند.[٢] شاه اردن بر این عقیده است که آشتی میان سوریه و عراق راه را برای موفقیت اجلاس امان هموار می سازد که هدف آن دست یابی به راه هایی جهت متقاعد ساختن ایرانِ غیرعرب به پایان دادن به جنگ با عراق می باشد.
خبرگزاری جمهوری اسلامی در گزارشی به نقل از منابع مطلع نوشت: «هدف اصلی این کنفرانس متقاعد کردن سوریه یکی از معدود دوستان ایران، به تحت فشار گذاشتن ایران جهت پایان دادن بر تهدید خود علیه کشورهای نفت خیز و آسیب پذیر منطقه و همچنین پذیرش مصوبه شورای امنیت می باشد.»[٣] سوریه طرح قطع روابط با ایران را که عربستان، کویت و عراق از آن حمایت می کنند رد کرده است و رسانه های دو کشور سوریه و عراق همچنان به جنگ تبلیغاتی علیه یکدیگر ادامه می دهند.[٤] صدام حسین نیز در سخنرانی امروز خود به طور غیرمستقیم سوریه را عامل تداوم جنگ و مانع وحدت عربی توصیف کرد.[٥]
در خصوص طرح بازگشت مصر به جهان عرب - که به دلیل امضای قرارداد کمپ دیوید با اسرائیل (١٩٧٩م) از اتحادیه عرب اخراج شده است - سوریه مخالف اصلی محسوب می شود. اکثر کشورهای عرب و به خصوص اعضای شورای همکاری خلیج فارس از حامیان و ارائه کنندگان طرح هستند. آنها اعلام کرده اند بعد از ماه دسامبر بدون توجه به خواست اتحادیه عرب، روابط خود را با مصر از سر خواهند گرفت.
در اجلاس امروز، سران کشورهای عربی پیشنهاد تشکیل هیئتی به ریاست شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، رئیس امارات عربی متحده را برای عزیمت به تهران و گفت وگو با مقامات ایرانی درباره خاتمه دادن به جنگ و اجرای قطعنامه ٥٩٨، مورد بحث و بررسی قرار دادند که در حال حاضر کوشش ها برای تشکیل این هیئت با حضور نمایندگان سوریه و لیبی ادامه دارد.[٦]
[١] ١٨. روزنامه رسالت، ١٨/٨/١٣٦٦، ص٣.
[٢] ١٩. مأخذ ٤، ص٣٩ و ٤٢، رادیو مونت کارلو.
[٣] ٢٠. مأخذ ٤، ص٢١.
[٤] ٢١. روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٠/٨/١٣٦٦، ص٣، بیروت - واحد مرکزی خبر، به نقل از البعث، چاپ سوریه؛ و - مأخذ ٤، ص٢٦، دمشق - خبرگزاری فرانسه، ١٨/٨/١٣٦٦، روزنامه الثوره.
[٥] ٢٢. مأخذ ٤، ص٢.
[٦] ٢٣. مأخذ ١، ص آخر.