روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٩٢ - روزشمار جنگ یکشنبه / ١٠ آبان ١٣٦٦ / ٨ ربیع الاول ١٤٠٨ / ١ نوامبر ١٩٨٧
از طرح ها و تحرکات بین المللی شد.» آقای بشارتی نیز خطاب به ورنتسف گفت: «ما از ابتدا گفته ایم که حضور نیروهای بیگانه در خلیج فارس نه تنها باعث برقراری امنیت در این آبراه بین المللی نمی شود بلکه تجمع این تعداد ناوهای جنگی در یک دریای بسته به طور طبیعی تشنج زا و بحران آفرین است. به طوری که میزان افزایش ناامنی و حمله به کشتی ها پس از حضور نظامی امریکا خود مؤید این مسئله است.»[١]
١ ٩
سفر ورنتسف به منطقه با عناوین مختلفی چون "تلاش برای میانجیگری،" "وقت گذرانی" و "مهارت مسکو" در گسترش روابط با همسایگان مطرح می شود. ورنتسف در عراق با صدام حسین دیدار کرد ولی رئیس جمهور عراق با بیان اینکه هرگونه برداشت جدید از قطعنامه ٥٩٨ را رد می کند، پیشنهاد شوروی را در این خصوص رد کرد. در کویت با وجود لحن تند مطبوعات این کشور، ورنتسف توانست بخشی از بدگمانی های موجود درباره موضع شوروی نسبت به جنگ و تحولات منطقه را از بین ببرد.[٢] در جمهوری اسلامی ایران، فرستاده شوروی فقط با مقام های وزارت خارجه ملاقات کرد. در حالی که ورنتسف در تهران به سر می برد، آقای هاشمی رفسنجانی در سخنانی، تنها راه حل جنگ را فتح در جبهه های جنگ اعلام کرد و مطبوعات داخلی نیز توجه چندانی به این سفر نداشتند.[٣]
خبرگزاری فرانسه در گزارشی از سفر معاون وزارت خارجه شوروی به منطقه نوشت: «به نظر می رسد مسکو درصدد است تا در درازمدت برای ایفای نقش یک میانجیگر در جنگ ایران و عراق وقت گذرانی کند. ناظران و دیپلمات ها می گویند: شوروی می خواهد با ایران و عراق به گفت و شنود ادامه دهد و حاضر نیست برای اعمال مجازات های پیش بینی شده در قطعنامه ٥٩٨ شورای امنیت از نزدیکی اخیر خود به تهران صرف نظر کند. یک دیپلمات مستقر در خلیج فارس نیز اظهار عقیده کرد: گمان می کنم شوروی به منظور آنکه صلح به جای سازمان ملل، تحت نظارت مسکو به امضا برسد، درصدد است تا سرانجام یک روز میان عراق و ایران میانجیگری کند. این سومین سفر ورنتسف به تهران از ماه ژوئن به شمار می رود و دیپلمات ها بر "مهارت" مسکو جهت نزدیکی به همسایه ایرانی خود ضمن باقی ماندن به عنوان هم پیمان و عمده ترین فروشنده سلاح به عراق تأکید می ورزند. برعکس امریکا در تلاش های خود برای گفت و شنود با تهران شکست خورد. به گفته ادوارد جرجیان معاون وزیر امور خارجه امریکا در امور خاورمیانه، ایران چندین بار پیشنهادهای امریکا برای مذاکرات مستقیم را رد کرده است. در بغداد دیدار ورنتسف موضوع هیچ یک از تفسیرهای رسمی واقع نشد. در اطلاعیه رسمی شوروی به ویژه گفته شده که ایران پیشنهاد شوروی مبنی بر تشکیل یک نیروی دریایی متعلق به سازمان ملل برای جایگزین کردن ناوگان کشورهای غربی در خلیج]فارس[ را مثبت قلمداد کرده است. ورنتسف پیشنهاد مزبور را در کویت نیز مطرح کرد، اما رهبران کویتی علناً آن را
[١] ٢٣. مأخذ ٢٠، ص١٢.
[٢] ٢٤. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره٢٢٧، ١١/٨/١٣٦٦، ص١٣، کویت - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٠/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه القبس.
[٣] ٢٥. ر. ک. به: روزنامه های کثیرالانتشار جمهوری اسلامی در ١٠ و ١١ آبان ١٣٦٦.