امریکایی با تکنولوژی سطح بالا به چین را به بایگانی سپرده است. "وینستون لرد" سفیر امریکا در چین در پی اصابت موشک سیلک ورم ]کرم ابریشم[ به نفتکش تجدید پرچم شده کویتی "سی آیل سیتی" یادداشت اعتراضی را تسلیم مقام های چین کرد. مقام های دولت امریکا میزان فروش اسلحه چینی به تهران را در سال جاری در حدود یک میلیارد دلار برآورد کرده اند. دولت ریگان به این امید است که با واداشتن چین به پرداخت تاوان، این اقدام چینی ها را از فروش هایی که جان نیروهایی امریکاییِ سرنشین ٢٩ ناو جنگی ایالات متحده در خلیج فارس را به مخاطره افکنده و به طول عمر جنگ هفت ساله ایران با عراق افزوده است، بازدارد. به رغم آخرین تلاش های ایالات متحده، واشنگتن در مناسباتش با پکن توان نفوذ محدودی دارد. بدون شک پکن خواستار تکنولوژی و تجهیزات نظامی ویژه امریکایی است.»

به گزارش وال استریت ژورنال چین همچنان مُصرّانه فروش اسلحه به ایران را انکار می کند. اما تلاش های بی سر و صدای امریکا از نظر دور نمانده است. به گفته مقام های امریکایی در تابستان گذشته دولت چین برای بررسی سیاست تسلیحاتی اش کنفرانسی در سطح عالی تشکیل داد.

ظاهراً پکن تصمیم گرفت که همچنان به فروش اسلحه به ایران ادامه دهد. ولی در ماه گذشته در اقدامی که می توان به دادن امتیازی اندک تعبیر کرد، یک مقام ارشد چینی اعلام کرد که دولت وی درصدد است از صدور اسلحه چین به کشورهایی که این سلاح ها را در اختیار ایران می گذارند، خودداری کند.

بر اساس طرح مورد توافق چین و امریکا، ایالات متحده درخواست صدور جواز برای فروش کالاهایی را که از نظر تکنولوژی پیشرفته در حد معینی قرار داشتند، لغو می کرد.

به نوشته وال استریت ژورنال ایالات متحده از سال گذشته شدیداً در تلاش بوده است چین را از فروش اسلحه به ایران بازدارد و جرج شولتز (وزیرخارجه) و کاسپار واینبرگر (وزیر دفاع امریکا) در این زمینه چندین بار به مقام های چینی شکایت کرده اند. اخیراً نیز فرانک کارلوچی (مشاور امنیت ملی) در دیدارش با معاون وزارت خارجه چین مسئله مشابهی را مطرح کرده است.[١]

از سوی دیگر، به گزارش رویتر چین فروش موشک های ضد کشتی کرم ابریشم را به ایران تکذیب نمود و تصمیم امریکا برای نفروختن تکنولوژی پیشرفته به این کشور را نکوهش کرد. مقام های رسمی چین در پکن گفتند: «تسلیحات چینی ممکن است بدون اطلاع چین از طریق کشوری ثالث در اختیار ایران قرار گرفته باشد.» خبرگزاری رسمی چین "شین هوا" نیز در این باره نوشت: «این به هیچ وجه منطقی نیست که امریکا با مستمسک قرار دادن تشدید جنگ در خلیج فارس، بررسی صدور تکنولوژی پیشرفته به چین را متوقف سازد. بر همگان روشن است که تشنج کنونی در منطقه خلیج فارس از تشدید جنگ ایران و عراق ناشی می شود و این در حالی است که تشنج فوق با دخالت نظامی قدرت های بزرگ در این منطقه شدت بیش تری یافته است.[٢]

[١] ٤٢. مأخذ١٩، ص٤٤ تا ٤٦، رادیو امریکا، ٣٠/٧/١٣٦٦، روزنامه وال استریت ژورنال.

[٢] ٤٣. مأخذ٢٣، ص٢٠، پکن - خبرگزاری رویتر.