در حالی که شوروی بر گسترش روابط با کشورهای عربی، خصوصاً تداوم روابط گرم خود با عراق تأکید دارد،[١] روزنامه های کویتی از موضع شوروی و سوریه در قبال تحولات خلیج فارس و روابط آنها با ایران شدیداً انتقاد می کنند. روزنامه کویتی الرای العام در سرمقاله امروز خود از مواضع شوروی در قبال اقدامات ایران و حملات موشکی علیه نفتکش های امریکایی در آب های ساحلی کویت انتقاد کرد و آن را موضعی تأسف انگیز خواند. این روزنامه نیمه رسمی دولت کویت نوشت: «دردناک است که عکس العمل شوروی در قبال تجاوزات ایران علیه کویت تنها به ابراز تأسف محدود می شود در صورتی که این کشور اقدامات اصولی و قابل توجیه امریکا علیه تأسیسات ایران را محکوم می سازد.» این روزنامه شوروی را متهم کرد که مواضع سیاسی خود را قربانی منافع آتی خود با ایران می کند.[٢]

از سوی دیگر، روزنامه القبس چاپ کویت ضمن انتقاد از موضع سوریه در قبال تحولات جاری در منطقه خلیج فارس و حملات موشکی اخیر علیه نفتکش های امریکایی، این کشور را دعوت کرد تا مواضع قاطعی در قبال ایران اتخاذ نماید. سردبیر روزنامه القبس در نامه سرگشاده ای که امروز در صفحه اول خود خطاب به حافظ اسد رئیس جمهور سوریه به چاپ رساند، از سوریه خواسته است تا در برابر حملات ایران علیه کویت و عراق موضع بگیرد. القبس از اظهارات قبلی حافظ اسد که گفته بود سوریه سعی خواهد کرد از سرایت دامنه جنگ به کویت جلوگیری کند، انتقاد کرده و نوشته است: «تنها تلاش برای محصور کردن آتش جنگ میان ایران و عراق خود برخلاف اصول قومیت عرب می باشد و باید اصل جنگ ایران علیه عراق محکوم شود.»[٣]

٢ ١٨

سیاست شوروی در قبال جنگ ایران و عراق در مقاله ای در مجله انگلیسی فارین ریپورت چنین بررسی شده است: «سیاست پیچیده و ماهرانه شوروی مبنی بر تلاش برای کسب نفوذ در ایران ضمن تأمین سلاح برای دشمن این کشور، عراق، دشوارتر شده است. ایرانیان پیشنهاد کرده اند مجدداً ارتباط هوایی مستقیم بین ایران و شوروی برقرار شود و بین دو بندر ایران در ساحل دریای خزر و بندر باکو در آذربایجان شوروی یک خط کشتی رانی به وجود آید. آنها همچنین پیشنهاد کرده اند یک خط لوله نفتی بین ایران و شوروی ساخته شود تا به کمک آن نفت ایران با عبور از خاک شوروی به سواحل دریای سیاه منتقل گردد. وزیر نفت ایران در روزهای اخیر در مسکو به سر می برد. اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس ایران نیز در نظر

[١] یولی ورنتسف معاون اول وزیر خارجه شوروی در مصاحبه با هفته نامه مصری المصور، هرگونه سردی روابط میان مسکو و بغداد را رد کرد و گفت: ما هرگز دوستان خود را رها نمی کنیم، چه ایران خوشش بیاید چه نیاید. (خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢١٧، ١/٨/١٣٦٦، ص٤٨، قاهره - خبرگزاری فرانسه، ٣٠/٧/١٣٦٦)

[٢] ٤٤. مأخذ١٩، ص١٨ و ١٩، کویت - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٣٠/٧/١٣٦٦، به نقل از روزنامه کویتی الرای العام.

[٣] ٤٥. مأخذ١٩، ص١٩، کویت - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٣٠/٧/١٣٦٦، به نقل از روزنامه کویتی القبس.