رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٢٣ - باب «دوّم» در بيان قوتهاء نفس

گوسپند دريابد از گرگ» [١].

و بعد ازين قوتى است كه «او را» [٢] حافظه خوانند، و «اين» [٣] مركب است در [٤] تجويف آخر از دماغ، «حفظ معانى كند» [٥] كه قوت «وهمى» [٦] دريابد. [و] [٧] اين جمله قوتهاى نفس حيوانى است.

«و امّا نفسى كه او را» [٨] نفس ناطقه خوانند، «قوتهاى وى به» [٩] دو قسم است: «يك قسم قوت عامله است، و ديگر قسم قوت عالمه» [١٠] و هر دو را عقل خوانند بر سبيل اشتراك.

[١] - ف: ادراك كند معانى نامحسوس را و لكن نامحسوسات جون معنى منفره كه گوسفند از گرگ دريابذ- س آ: و معانى نامحسوس دريابد و ليكن نامحسوساتى جز وى چون معنى عداوت از عدو و از صديق معنى صداقت و تنفرى كه گوسفند دريابد از گرگ- م د ل ح: و معانى نامحسوس دريابد و لكن نامحسوساتى جز وى چون معنى عداوت از عدو و معنى صداقت از صديق و معنى منفر كه گوسفند اندر يابد از گرگ.

[٢] - د م: آن را- س آ ندارد.

[٣] - د م ح ل س: اين- ف: او- آ: و آن.

[٤] - ف افزوده: آخر.

[٥] - آ: و او حفظ كند معنى را- س: و او حفظ كند معانى را- م د ل ح: و آن حفظ معانى كند.

[٦] - س آ ح م د ل: و هم آن را- ف: وهمى.

[٧] - س آ ح ل م د ندارد.

[٨] - ح آس: اما نفس انسانى كه- ل م د: اما قوت نفس انسانى كه آن را.

[٩] - ح ل م د: قوتهاى وى بر- آ س ف: و قوتهاى او بر.

[١٠] - ف: يكى قوت عالمه و دوم قوت عامله- م د ل: يكى قوت عالمه است و يكى قوت عامله- ح آ س: يكى قسم قوت عامله است و يك قسم قوت عالمه- ف: يكى قوت عالمه و دوم قوت عامله.