تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٣ - ٤- چرا اين سوره" بسم اللَّه" ندارد؟

مى‌كند.

و از آنجا كه جامعه گسترده اسلامى در آن روز نيازهاى مختلفى پيدا كرده بود، كه مى‌بايست بر طرف گردد، به همين مناسبت بحثى از زكات، و پرهيز از تراكم و كنز ثروت، و لزوم تحصيل علم، و وجوب تعليم افراد نادان را ياد آور مى‌شود.

علاوه بر مباحث فوق، مباحث ديگرى مانند داستان هجرت پيامبر ص، مساله ماههاى حرام كه جنگ در آن ممنوع است، موضوع گرفتن جزيه از اقليت‌ها و امثال آن به تناسب مطرح گرديده است.

پاسخ اين سؤال را چگونگى شروع اين سوره به ما مى‌دهد، زيرا اين سوره در واقع با اعلان جنگ به دشمنان پيمان‌شكن، و اظهار برائت و بيزارى و پيش گرفتن يك روش محكم و سخت در مقابل آنان آغاز شده است، و روشنگر خشم خداوند نسبت به اين گروه است و با" بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌" كه نشانه صلح و دوستى و محبت و بيان كننده صفت رحمانيت و رحيميت خدا است، تناسب ندارد.

اين موضوع در روايتى از على ع نقل شده است‌ [١] گروهى نيز معتقدند چون اين سوره در حقيقت دنباله سوره انفال است، زيرا در سوره انفال پيرامون پيمانها سخن گفته شده، و در اين سوره پيرامون الغاى پيمانهاى پيمان‌شكنان بحث شده، لذا" بسم اللَّه" در ميان اين دو ذكر نشده است.

[١]- مرحوم طبرسى از على (ع) چنين نقل مى‌كند:"

لم تنزل‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ على رأس سورة برائة، لان بسم اللَّه للامان و الرحمة و نزلت برائة لرفع الامان و السيف فيه‌

!".