تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣ - دانشمندى كه در خدمت فراعنه در آيد

از او قطع اميد كرده بود، چرا كه او كاملا در مسير حق قرار داشت، اما پس از انحراف مزبور، شيطان به سرعت او را تعقيب كرد و به او رسيد و بر سر راهش نشست و به وسوسه‌گرى پرداخت، و سرانجام او را در صف گمراهان و شقاوتمندان قرار داد [١]

ولى مسلم است كه نگاهدارى اجبارى افراد در مسير حق با سنت پروردگار كه سنت اختيار و آزادى اراده است، سازگار نيست و نشانه شخصيت و عظمت كسى نخواهد بود، لذا بلافاصله اضافه مى‌كند:

ما او را به اختيارش واگذارديم و او به جاى اينكه با استفاده از علوم و دانش خويش هر روز مقام بالاترى را بپيمايد" به پستى گرائيد و بر اثر پيروى از هوى و هوس مراحل سقوط را طى كرد" (وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ‌).

" اخلد" از ماده" اخلاد" به معنى سكونت دائمى در يك جا اختيار كردن است، بنا بر اين" أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ‌" يعنى براى هميشه به زمين چسبيد كه در اينجا كنايه از جهان ماده و زرق و برق و لذات نامشروع زندگى مادى است.

سپس اين شخص را تشبيه به سگى مى‌كند كه هميشه زبان خود را همانند حيوانات تشنه بيرون آورده، مى‌گويد:" او همانند سگ است كه اگر به او حمله كنى دهانش باز و زبانش بيرون است و اگر او را به حال خود واگذارى باز چنين است" (فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ‌).

[١]" اتبعه" و" تبعه" بمعنى" لحقه و ادركه" آمده است.