تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨ - تفسير كافران مىگويند اى كاش خاك بوديم!

است كه بر طبق بعضى از روايات حتى از جبرئيل برتر است، چنان كه در حديثى از امام صادق ع مى‌خوانيم: هو ملك اعظم من جبرائيل و ميكائيل:

" او فرشته‌اى است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل" [١] و در تفسير" على بن ابراهيم" نيز آمده است:

الروح ملك اعظم من جبرئيل و ميكائيل و كان مع رسول اللَّه و هو مع الأئمة ع:" روح فرشته‌اى است برتر از جبرئيل و ميكائيل و او با رسول اللَّه همراه بود و با امامان نيز همراه است" [٢] هر چند در بعضى از روايات در تفاسير اهل سنت از پيغمبر اكرم ص نقل شده كه فرمود:

الروح جند من جنود اللَّه ليسوا بملائكة لهم رؤس و ايدى و ارجل، ثم قرا يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا، قال هؤلاء جند و هؤلاء جند:

" روح لشكرى از لشكريان خدا است كه ملائكه نيستند، آنها داراى سر و دست و پا مى‌باشند، سپس پيامبر ص اين آيه را تلاوت فرمود: يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا سپس افزود: اينها لشكرى هستند و آنها لشكر ديگرى" [٣] درباره روح انسان و تجرد و استقلال آن، بحثهاى مشروح و مفصلى در جلد ١٢ صفحه ٢٥٠ تا ٢٦٩ (ذيل آيه ٨٥ سوره اسراء) آورده‌ايم.

به هر حال همانگونه كه اشاره شد اين مخلوق بزرگ الهى خواه از فرشتگان باشد، يا موجود ديگرى، در قيامت همراه ملائكه آماده اطاعت فرمان او هستند، و چنان هول و اضطراب محشر همه را فرا گرفته كه هيچكس را ياراى سخن گفتن نيست، و آن گاه كه ذكرى يا سخنى بگويند يا شفاعتى كنند تنها به اذن‌

[١]" مجمع البيان" جلد ١٠ صفحه ٤٢٧.

[٢] تفسير" على بن ابراهيم" جلد ٢ صفحه ٤٠٢.

[٣] تفسير" در المنثور" جلد ٦ صفحه ٣٠٩.