تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٨ - تفسير دائما دگرگون مىشويد!
آن هم بشرى كه هرگز درس نخوانده بود، و در يك محيط تاريك و ظلمانى و مملو از خرافات پرورش يافته بود.
منظور از" سجده" در اينجا خضوع و تسليم و اطاعت است [١] و سجده معروف كه پيشانى را در آن بر زمين مىگذارند يكى از مصداقهاى اين مفهوم كلى است، و شايد به همين دليل در بعضى از روايات آمده است كه وقتى پيامبر ص اين آيات را تلاوت فرمود سجده كرد.
البته طبق فتاواى معروف فقهاى اهل بيت ع اين سجده از سجدههاى مستحبّ قرآن است، و مذاهب چهارگانه اهل تسنن همه آنها سجده را به هنگام تلاوت اين آيه واجب مىدانند، جز" مالك" كه معتقد است بعد از پايان سوره بايد سجده كرد [٢]
به كار بردن" فعل مضارع" در اينجا كه معمولا براى استمرار مىآيد گواه براى معنى است كه آنها در تكذيبهاى خود اصرار داشتند، اصرارى كه از روح لجاج و عناد سرچشمه مىگرفت، تكذيبى كه از نارسايى دلائل حق نبود بلكه به خاطر تعصب و تقليد كوركورانه از نياكان و حفظ منافع مادى و كسب
[١] از جمله شواهد براى اين معنى، علاوه بر شهادت آيات گذشته و آينده، اين است كه" سجده" به معنى گذاردن پيشانى بر زمين به هنگام تلاوت قرآن جز در آيات محدودى نه واجب است نه مستحبّ لذا اينكه مىگويد: چرا آنها به هنگام قرائت قرآن سجده نمىكنند گواه بر اين است كه منظور سجده به معنى تسليم در برابر كل قرآن است.
[٢]" روح البيان" جلد ١ صفحه ١٣٨٢.