تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠ - تفسير جهنم كمينگاه بزرگ!

سرانجام پاك مى‌شوند و از دوزخ آزاد مى‌گردند نه كافرانى كه مخلد در آتشند [١]

*** سپس به گوشه كوچكى از عذابهاى بزرگ جهنم اشاره كرده، مى‌افزايد:

" آنها در آنجا نه چيز خنكى مى‌چشند كه گرماى وحشتناك دوزخ را فرو نشاند و نه نوشيدنى گوارايى كه عطش شديد آنها را تسكين بخشد" (لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً وَ لا شَراباً).

***" جز آبى سوزان، و مايعى از چرك و خون" (إِلَّا حَمِيماً وَ غَسَّاقاً).

و جز سايه دودهاى غليظ و داغ و خفقان آور آتش كه در آيه ٤٣ سوره واقعه آمده است"" وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ‌".

" حميم" به معنى آب بسيار داغ و" غساق" به معنى چرك و خونى است كه از زخم جارى مى‌شود، و بعضى آن را به معنى مايعات بد بو تفسير كرده‌اند.

اين در حالى است كه بهشتيان از چشمه‌هاى گواراى شراب طهور به وسيله پروردگارشان سيراب مى‌شوند" وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً" (دهر- ٢١) و نوشيدنيهايى در ظرفهاى زيباى بهشتى است كه مهر بر آن نهاده شده، مهرى كه از مشك است" خِتامُهُ مِسْكٌ‌" (مطففين- ٢٦) ببين تفاوت ره از كجاست تا به كجا؟

*** و از آنجا كه ممكن است وجود اين كيفرهاى سخت و شديد در نظر بعضى عجيب آيد، در آيه بعد مى‌افزايد:" اين مجازاتى است موافق و مناسب اعمال آنها"

---

[١]" تفسير نور الثقلين" جلد ٥ صفحه ٤٩٤ حديث ٢٣ و صفحه ٤٩٥ حديث ٢٦.