تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٩ - تفسير اى انسان بنگر از چه آفريده شدهاى؟!

" تبلى" از ماده" بلوى" به معنى آزمايش و امتحان است، و از آنجا كه به هنگام آزمايش حقيقت اشياء ظاهر و آشكار مى‌شود اين ماده در اينجا به معنى ظهور و بروز آمده است.

" سرائر" جمع" سريره" به معنى حالات و صفات و نيات درونى و پنهانى است.

آرى در آن روز كه" يوم البروز" و" يوم الظهور" است اسرار درون آشكار مى‌شود، اعم از ايمان و كفر و نفاق، يا نيت خير و شر، يا ريا و اخلاص، و اين ظهور و بروز براى مؤمنان مايه افتخار و مزيد بر نعمت است، و براى مجرمان مايه سرافكندگى و منشا خوارى و خفت، و چه دردناك است كه انسان عمرى زشتيهاى درونى خود را از خلق خدا مخفى كرده باشد، و با آبرو در ميان مردم زندگى كند ولى در آن روز كه همه اسرار نهانى آشكار مى‌گردد در برابر همه خلايق شرمسار و سرافكنده شود كه گاه درد و رنج اين عذاب از آتش دوزخ دردناكتر است.

در آيه ٤١ الرحمن نيز آمده است: يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ‌:

" در قيامت گنهكاران از چهره‌هايشان شناخته مى‌شوند" و نيز در آيات ديگر آمده است كه در قيامت" گروهى چهره‌هاى سفيد و روشن دارند و گروهى چهره‌هايشان تاريك و غبارآلود است" (عبس ٣٨- ٤١).

آرى همانگونه كه طارق و ستارگان به هنگام شب در آسمان ظاهر مى‌شوند، و از خفا و پنهانى بيرون مى‌آيند، حافظان و مراقبانى كه مامور حفظ و ضبط اعمال آدمى هستند نيز در آنجا همه را آشكار مى‌سازند.

در روايتى از" معاذ بن جبل" نقل شده است كه مى‌گويد: از رسول خدا تفسير" سرائر" را در اين آيه شريفه سؤال كردم، و گفتم: چه اسرار نهانى است كه خداوند بندگان را در آخرت با آن مى‌آزمايد؟ فرمود:

سرائركم‌