تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣١ - تفسير مؤمنان در برابر كورههاى آدمسوزى!

پرسيدم، گفتند: عبد اللَّه بن عمر، و از سومين نفر سؤال كردم گفتند: حسن بن على ع است" [١]! ٥- منظور از" شاهد" شبها و روزها است، و" مشهود" بنى آدم است كه به اعمال او گواهى مى‌دهد، همان گونه كه در دعاى امام زين العابدين ع در دعاى صباح و مساء مى‌خوانيم: هذا يوم حادث جديد و هو علينا شاهد عتيد، ان احسنا ودعنا بحمد، و ان اسانا فارقنا بذنب:" اين روز تازه‌اى است كه شاهد آماده بر اعمال ما است، اگر نيكى كنيم با حمد و سپاس ما را وداع مى‌گويد، و اگر بد كنيم با نكوهش و مذمت از ما جدا مى‌شود" [٢] ٦- منظور از" شاهد" ملائكه و" مشهود" قرآن است.

٧- منظور از" شاهد" حجر الاسود و" مشهود" حاجيانند كه در كنار آن مى‌آيند و دست بر آن مى‌نهند.

٨-" شاهد" خلق است و" مشهود" حق است.

٩- منظور از" شاهد" امت اسلامى است و" مشهود" امتهاى ديگر همانگونه كه در آيه ١٤٣ سوره بقره آمده است: لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ‌" هدف اين است كه شما گواه بر ديگر امتها باشيد".

١٠-" شاهد" پيامبر اسلام ص و" مشهود" ساير انبياء هستند، به گواهى آيه ٤١ سوره نساء وَ جِئْنا بِكَ عَلى‌ هؤُلاءِ شَهِيداً:" در آن روز ما تو را به عنوان گواه بر آنها (بر پيامبران ديگر) مى‌آوريم".

١١- يا اينكه" شاهد" پيامبر ص و" مشهود" امير مؤمنان على ع است.

[١]" نور الثقلين" جلد ٥ صفحه ٥٤٣ همين مضمون را" ابو الفتوح رازى" و" طبرسى" در تفسيرهايشان آورده‌اند.

[٢]" صحيفه سجاديه" دعاى ششم.