تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - تفسير كافران مىگويند اى كاش خاك بوديم!

روشن است و نياز به هيچگونه تقدير و تاويلى ندارد.

توضيح اينكه از آيات مختلف قرآن و روايات اسلامى استفاده مى‌شود كه اعمال انسان در آن روز به صورتهاى مناسبى مجسم شده، و در برابر او ظاهر مى‌شوند، او به راستى اعمال خويش را مى‌بيند، و از مشاهده منظره اعمال بدش در وحشت و ندامت و حسرت فرو مى‌رود، و از ديدن اعمال حسنه‌اش شاد و مسرور مى‌گردد، و اصولا يكى از بهترين پاداشهاى نيكوكاران، و يكى از بدترين كيفرهاى بدكاران همين اعمال مجسم آنها است كه همراهشان خواهد بود.

در آيه ٤٩ سوره كهف مى‌خوانيم: وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً:" آنچه را انجام داده بودند حاضر مى‌بينند" و در آخرين آيات سوره زلزال آمده است:

فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ‌:

" هر كس به اندازه ذره‌اى كار نيك كرده باشد آن را مى‌بيند، و هر كس به اندازه ذره‌اى كار بد كرده باشد آن را نيز مى‌بيند".

و اين از شگفتيهاى عالم قيامت است كه اعمال آدمى در آنجا مجسم مى‌گردد و انرژيها تبديل به ماده شده جان مى‌گيرد.

تعبير به" قَدَّمَتْ يَداهُ‌" (دو دست او آن را از پيش فرستاده) به خاطر آن است كه انسان غالب كارها را با دست انجام مى‌دهد، ولى مسلما منحصر به اعمال دست نيست، بلكه آنچه با زبان و چشم و گوش نيز انجام مى‌دهد همه مشمول اين قانون است.

قرآن قبل از رسيدن آن روز به ما هشدار داده مى‌گويد:" بايد هر كس بنگرد كه براى آن روز چه از پيش فرستاده"؟" وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ" (حشر- ١٨).

به هر حال كفار بعد از آنكه اعمال تمام عمر خود را همه در برابر خويش حاضر مى‌بينند آن چنان در اندوه و حسرت فرو مى‌روند كه مى‌گويند اى كاش‌