و در كتاب توحيد از على (ع) روايت شده كه در پاسخ شخصى كه آياتى از قرآن برايش مشتبه شده بود در مورد آيه (فَأَتاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا) ا كه معناى آمدن خدا چيست؟ فرمود: يعنى عذابى بر آنان فرستاد[١].

و در تهذيب به سند خود از حلبى از امام صادق (ع) روايت آورده كه فرمود:

فى‌ء در آيه شريفه‌(ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَما أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ) عبارت است از آن اموالى كه بدون جنگ و خونريزى از دشمن گرفته شده باشد. و كلمه أنفال شامل اين قسم غنيمت هم مى‌شود، و در حقيقت فى‌ء به منزله انفال است‌[٢].

و در مجمع البيان آمده كه منهال بن عمر از على بن الحسين (ع) روايت كرده كه فرمود: منظور از ذى القربى و يتامى و مساكين و ابن السبيل در آيه‌(وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ) قرباى ما، و مسكينان ما، و ابن السبيل ما است‌[٣].

مؤلف: اين معنا در تهذيب از سليم بن قيس از امير المؤمنين (ع) نيز روايت شده. و در مجمع البيان بعد از نقل روايت منهال گفته است: همه فقهاء گفته‌اند كه منظور آيه، يتاماى عموم مردم است، و همچنين مساكين و ابناى سبيل. و اين معنا از ائمه (ع) هم روايت شده‌[٤].

و در كافى به سند خود از زراره نقل كرده كه از حضرت باقر و حضرت صادق (ع) شنيده كه فرمودند: خداى تعالى امور خلق خود را به پيامبرش تفويض نموده تا معلوم كند اطاعتشان چگونه است، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمودند:(ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا)[٥].

مؤلف: روايات در اين معنا از ائمه اهل بيت (ع) بسيار وارد شده، و مراد از واگذار نمودن امور خلق به طورى كه از روايات برمى‌آيد، امضايى است كه خداى تعالى از تشريعات رسول خدا ٦ نموده، و اطاعت آن جناب را در آن تشريعات واجب ساخته، و ولايت و سرپرستى مردم را به آن جناب واگذار نموده. اين است معناى تفويض نه اينكه از خود سلب اختيار نموده، و امور را به كلى به آن جناب واگذار كرده‌

[١] التوحيد، ص ٢٦٦.

[٢] تهذيب الاحكام، ج ٤، ص ١٣٣، ح ٥.

[٣] مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٦١.

[٤] تهذيب، ج ٤، ص ١٢٦، ح ٣.

[٥] اصول كافى، ج ١، ص ٢٦٦، ح ٣.