ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٤ - بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيه ألحقنا بهم ذريتهم در باره ملحق گشتن فرزندان مؤمنين به ايشان در قيامت)
(وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ) در صدد بيان آن است[١].
و در مجمع البيان است كه زاذان از على (ع) روايت كرده كه فرمود: رسول خدا ٦ فرمود: مؤمنين با فرزندانشان در بهشتند، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود[٢].
و در الدر المنثور است كه بزاز و ابن مردويه از ابن عباس روايت كردهاند كه او بدون ذكر واسطه از رسول خدا ٦ روايت كرده كه فرمود: خداى تعالى ذريه مؤمن را آن قدر بالا مىبرد تا به درجه پدرش برسد، هر چند كه در عمل به پايه پدر نباشد، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود:(وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ)، آن گاه فرمود: يعنى و هر چه به فرزندان بدهيم از سهم پدران كم نمىكنيم[٣].
و نيز در آن كتاب است كه طبرانى و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده كه گفت: رسول خدا ٦ فرمود: وقتى آدمى داخل بهشت مىشود از پدر و مادر خود سراغ مىگيرد، و از ذريه و فرزندان خود پرسش مىكند. به او مىگويند: آنها به درجه تو نرسيدند، و عمل تو را نداشتند. مىگويد: پروردگارا من اگر عمل كردم به نيت خودم و آنان عمل كردم، آن وقت دستور مىرسد: ايشان را هم به وى ملحق كنند، آن وقت ابن عباس اين آيه را تلاوت كرد:(وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ ...)[٤].
مؤلف: اين آيه پدرانى را كه در حديث نامشان برده شده شامل نمىشود، چون تنها مىفرمايد: ذريه مؤمنين را به ايشان ملحق مىكنيم، و براى شامل شدن پدران مناسبتر آن بود كه ابن عباس دعاى ملائكه را بخواند كه گفتند:(رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ)[٥].
و در تفسير قمى در ذيل جمله(لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ)، مىگويد: امام (ع) فرمود: در بهشت غناء و فحش نيست، مؤمن شراب مىنوشد ولى گناه نمىكند. و در ذيل جمله(وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ) فرمود: يعنى در بهشت اين سؤال را مىكنند[٦].
[١] فقيه، ج ٣، ص ٣١٦، ح ٢.
[٢] مجمع البيان، ج ٩، ص ١٦٦.
[٣] ( ٣ و ٤) الدر المنثور، ج ٦، ص ١١٩.
[٤] ( ٣ و ٤) الدر المنثور، ج ٦، ص ١١٩.
[٥] پروردگارا ايشان را داخل جنات عدنى كن كه وعدهشان داده بودى، و همچنين پدران صالح و همسران و ذرياتشان را. سوره غافر، آيه ٨.
[٦] تفسير قمى، ج ٢، ص ٣٣٢.