چیزهائى که در دنیا اتقاق مى‌افتد که آنها تاریخ را تحقق مى‌دهد، این براى عبرت گرفتن ما، سرمشق بودن براى ماست. از جمله این قضیهاى که در ایران اتفاق افتاد. پنجاه و چند سال سلطنت غاصبانه رژیم پهلوى که سرتاسرش مشحون بود ازکارهائى که مخالف مسیر ملت بود که شاید اکثرش را شماها یادتان نیست، شماها جوانید، من از اولش بودم، از آن وقتى که کودتا شد، کودتاى رضا شاه شد تا حالا ناظر قضایا بودهام. کارهایشان گاهى به ظاهر خیلى فریبنده بود لکن برخلاف مسیر ملت بود. وقتى که او آمد ابتدائا شروع کرد به اظهار دیانت و اظهار چه و روضه خوانى و سینه‌زنى و گاهى ماه محرم در همه (در تهران) همه تکیه‌هائى که در تهران بود مى‌رفت مى‌گردید خودش تا وقتى که سوار مطلب شد، سلطه پیدا کرد.

همین آدمى‌که اینطور مجلس روضه داشت، هم‌آنطور سینه زن و ارتش مى‌آمد به سینه زنى (که من خودم دسته‌هاى ارتش را هم دیدم). همین آدم شروع کرد به ضد او عمل کردن، تا قبل از اینکه قدرت پیدا بکند، خواست براى بازى دادن مردم آنطور امور را انجام داد، وقتى که قدرت پیدا کرد درست بر ضد آن کارهائى که کرده بود شروع کرد به فعالیت، منجمله همین آدمى‌که این دستگاه روضه را داشت همچو قدغن کرد دستگاه خطابه و وعظ و روضه و همه اینها را، که در تمام ایران شاید یک مجلس علنى نبود، اگر بود در خفا، در بعضى شهرها در خفا و به صورت‌هاى مختلف و با اسم‌هاى مختلف. چیزهائى که موجب نارضایتى مردم بودانجام مى‌داد، مثل قضیه کشف حجاب. کشف حجاب شما نمیدانید آنوقت چه مصیبتى براى مردم بود، نمى‌دانید چه کرد و مامورها چه کردند با مردم و با زن‌ها که اسباب نارضایتى عموم مردم بود، منتها قدرت زیاد شده بود، مردم هم هدایت نمى‌شدند با یک مثلاً قدرت‌هائى، از این جهت نمى‌توانستند کارى بکنند لکن عقده‌ها زیاد بود. بعد هم شروع کرد به اسم اینکه مى‌خواهد قدرت مرکزى را درست کند، عشایر که همه‌شان، البته در عشائر یک اشخاص غیرباب هم بود، لکن اینها یک پشتوانهاى براى ملت بودند، تمام اینها را از بین برد و آنطور فشار آورد به مردم و نارضایتى ایجاد کرد که وقتى که آن سه قدرت خارجى در جنگ عمومى‌اینها حمله کردند به ایران، آمریکا و انگلستان و روسیه، اینها همه با هم حمله کردند، در جایى که مخالفت با آلمان