يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٨ - ٩٠- روح چيست؟ و اصالت آن چگونه قابل اثبات است؟

١- «به آسانى مى‌توان نشان داد كه با از كار افتادن يك قسمت از مراكز، يا سلسله اعصاب يك دسته از آثار روحى تعطيل مى‌شود [١].

مثلًا آزمايش شده كه اگر قسمتهاى خاصى از مغز كبوتر را برداريم نمى‌ميرد ولى بسيارى از معلومات خود را از دست مى‌دهد، اگر غذا به او بدهند مى‌خورد و هضم مى‌كند و اگر ندهند و تنها دانه را در مقابل او بريزند نمى‌خورد و از گرسنگى مى‌ميرد!

همچنين در پاره‌اى از ضربه‌هاى مغزى كه بر انسان وارد مى‌شود، و يا به علل بعضى از بيماريها قسمتهائى از مغز از كار مى‌افتد، ديده شده كه انسان قسمتى از معلومات خود را از دست مى‌دهد.

چندى قبل در جرائد خوانديم كه يك جوان تحصيل كرده بر اثر يك ضربه مغزى در يك حادثه كه در نزديكى اهواز رخ داد تمام حوادث گذشته زندگى خود را فراموش كرد و حتى مادر و خواهر خود را نمى‌شناخت، هنگامى كه او را به خانه‌اى كه در آن متولد و بزرگ شده بود بردند كاملًا براى او ناآشنا بود!

اينها و نظاير آن نشان مى‌دهد كه رابطه نزديكى در ميان «فعاليت سلولهاى مغزى» و «پديده‌هاى روحى» وجود دارد.

٢- «هنگام فكر كردن تغييرات مادى در سطح مغز بيشتر مى‌شود، مغز بيشتر غذا مى‌گيرد، و بيشتر مواد فسفرى پس ميدهد موقع خواب كه مغز كار تفكر را انجام نمى‌دهد كمتر غذا مى‌گيرد اين خود دليل بر مادى بودن آثار فكرى است» [٢].

٣- مشاهدات نشان مى‌دهد كه وزن مغز متفكران عموماً بيش از حد متوسط است (حد متوسط مغز مردان در حدود ١٤٠٠ گرم و حد متوسط مغز زنان مقدارى از آن كمتر است) اين نشانه ديگرى بر مادى بودن روح است.

٤- اگر نيروى تفكر و تظاهرات روحى دليل بر وجود روح مستقل باشد بايد اين معنى را در حيوانات نيز بپذيريم، زيرا آنها هم در حد خود ادراكاتى دارند.

[١]- پيسيكولوژى دكتر ارانى صفحه ٢٣.

[٢]- بشر از نظر مادى- دكتر ارانى صفحه ٢.