يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٤ - ٧١- آيا جمعآورى قرآن در زمان پيامبر (ص) بود يا بعد از آن حضرت؟

گواه ديگر اينكه «خوارزمى» دانشمند معروف اهل تسنن در كتاب «مناقب» از «على بن رياح» نقل مى‌كند كه على بن أبي طالب و ابىّ بن كعب، قرآن را در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله جمع‌آورى كردند.

سومين شاهد جمله‌اى است كه «حاكم» نويسنده معروف اهل سنت در كتاب «مستدرك» از «زيد بن ثابت» آورده است:

زيد مى‌گويد: «ما در خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله قرآن را از قطعات پراكنده جمع‌آورى مى‌كرديم و هر كدام را طبق راهنمائى پيامبر صلى الله عليه و آله در محل مناسب خود قرار مى‌داديم، ولى با اين حال اين نوشته‌ها متفرق بود پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام دستور داد كه آن را يكجا جمع كند، و ما را از ضايع ساختن آن بر حذر مى‌داشت».

سيد مرتضى‌ دانشمند بزرگ شيعه مى‌گويد: «قرآن در زمان رسول اللَّه به همين صورت كنونى جمع‌آورى شده بود» [١].

طبرانى و ابن عساكر از «شعبى» چنين نقل مى‌كنند كه شش نفر از انصار، قرآن را در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله جمع‌آورى كردند [٢] و قتاده نقل مى‌كند كه از انس پرسيدم چه كسى قرآن را در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله جمع‌آورى كرد، گفت چهار نفر كه همه از انصار بودند: ابىّ بن كعب، معاذ، زيد بن ثابت، و ابو زيد [٣] و بعضى روايات ديگر كه نقل همه آنها به طول مى‌انجامد.

به هر حال علاوه بر اين احاديث كه در منابع شيعه و اهل تسنن وارد شده انتخاب نام فاتحة الكتاب براى سوره حمد- همانگونه كه گفتيم- شاهد زنده‌اى براى اثبات اين موضوع است.

سؤال:

در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد كه چگونه مى‌توان اين گفته را باور كرد با اينكه در ميان گروهى از دانشمندان، معروف است كه قرآن پس از پيامبر صلى الله عليه و آله جمع‌آورى‌

[١]- مجمع البيان جلد اول صفحه ١٥.

[٢]- منتخب كنز العمال ج ٢ صفحه ٥٢.

[٣]- صحيح بخارى ج ٦ صفحه ١٠٢.