يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٢
فصلت مىخوانيم: وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ: «كافران گفتند: گوش به اين قرآن فرا ندهيد، و به هنگام تلاوت قرآن سخنان بيهوده بگوئيد تا پيروز شويد».
طبق اين معنى مفهوم آيه بعد (آيه ٥٣ سوره حج) نيز روشن مىشود كه مىگويد:
«خداوند القائات شيطان را امتحانى براى آنها كه در قلبشان بيمارى است و براى سنگدلان قرار مىدهد» (لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ) [١]
امروز نيز معمول است كه وقتى مصلحان جوامع انسانى در ميان گروهى از جامعه به سخنان مفيد و سودمند مىپردازند گاهى منحرفان بيمار دل با جار و جنجال و شعارهاى انحرافى و تعبيرهاى شيطانى تلاش مىكنند آثار آن گفتههاى سازنده را با سخنان بيهوده خود از ميان ببرند، و اين در حقيقت امتحانى براى افراد جامعه است، و اينجاست كه بيمار دلان سنگدل از جاده حق منحرف مىشوند، در حالى كه مايه آگاهى هر چه بيشتر مؤمنان به حقانيت انبياء مىگردد و در برابر دعوت آنها خضوع مىكنند (وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ)
[١]- البتّه تفسير آيه اخير بنابر معنى اول خالى از اشكال نيست، زيرا القائات شيطانى در نفوس انبياء هر چند با امدادهاى الهى فوراً نسخ و زائل مىشده ولى نمىتواند مايه آزمايش منافقان و بيمار دلان باشد، چرا كه اين وسوسهها ظهور و بروز خارجى ندارد، بلكه القائاتى است زودگذر در نفوس انبياء.
مگر اينكه گفته شود منظور آن است كه وقتى انبياى الهى مىخواستند امنيهها (آرزوها و طرحهاى) خود را در خارج پياده كنند شياطين مشغول كارشكنى و القاء وسوسهها مىشدند، و اينجا بود كه ميدان آزمايش گرم و داغ مىشد، و مطابق اين بيان انسجام و ارتباط سه آيه (٥٢ و ٥٣ و ٥٤ حج) محفوظ و برقرار مىماند.
عجب اينكه بعضى از مفسران در آيه اول احتمالات و تفسيرهاى مختلفى را ذكر كردهاند بىآنكه هماهنگى آن را با دو آيه بعد از آن حفظ كنند (دقت كنيد).