يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٩ - ٩٠- روح چيست؟ و اصالت آن چگونه قابل اثبات است؟

خلاصه آنها مى‌گويند ما احساس مى‌كنيم كه روح ما موجود مستقلى نيست و پيشرفتهاى معلوم مربوط به انسان‌شناسى نيز اين واقعيت را تأييد مى‌كند.

از مجموع اين استدلالات چنين نتيجه مى‌گيرند كه پيشرفت و توسعه فيزيولوژى انسانى و حيوانى روز بروز اين حقيقت را واضح‌تر مى‌سازد كه ميان پديده‌هاى روحى و سلولهاى مغزى رابطه نزديكى وجود دارد.

نقطه‌هاى تاريك اين استدلال‌

اشتباه بزرگى كه دامنگير ماديها در اينگونه استدلالات شده اين است كه «ابزار كار» را با «فاعل كار» اشتباه كرده‌اند.

براى اينكه بدانيم چگونه آنها ابزار را با كننده كار اشتباه كرده‌اند، اجازه دهيد يك مثال بياوريم (دقت كنيد).

از زمان «گاليله» باين طرف تحولى در مطالعه وضع آسمانها پيدا شد «گاليله» ايتاليائى به كمك يك عينك ساز موفق به ساختن دوربين كوچولوئى شد ولى البتّه گاليله بسيار خوش‌حال بود و شب هنگام كه به كمك آن به مطالعه ستارگان آسمان پرداخت، صحنه شگفت‌انگيزى در برابر چشم او آشكار گرديد كه تا آن روز هيچ انسان ديگرى نديده بود، او فهميد كشف مهمى كرده است و از آن روز به بعد كليه مطالعه اسرار جهان بالا بدست انسان افتاد!

تا آن روز انسان شبيه پروانه‌اى بود كه فقط چند شاخه اطراف خود را مى‌ديد اما هنگامى كه دوربين را به چشم گرفت، مقدار قابل ملاحظه‌اى از درختان اطراف خود را در اين جنگل بزرگ آفرينش نيز مشاهده كرد.

اين مسأله به تكامل خود ادامه داد تا اينكه دوربينهاى بزرگ نجومى ساخته شد كه قطر عدسى آنها پنج متر يا بيشتر بود، آنها را بر فراز كوههاى بلندى كه در منطقه مناسبى از نظر صافى هوا قرار داشت نصب كردند، اين دوربينها كه مجموع دستگاه آنها گاهى به اندازه يك عمارت چند طبقه مى‌شد عوالمى از جهان بالا را به انسان نشان داد كه چشم عادى حتّى يك هزارم آن را نديده بود.