يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٢ - ١١٤- اسلام چگونه بردگى را تأييد مىكند؟

ه- در بعضى از روايات اسلامى آمده است: بردگان بعد از هفت سال خود به خود آزاد مى‌شوند، چنانكه از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «كسى كه ايمان داشته باشد بعد از هفت سال آزاد مى‌شود صاحبش بخواهد يا نخواهد و به خدمت گرفتن كسى كه ايمان داشته بعد از هفت سال حلال نيست‌ [١].

در همين باب حديثى از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود: ما زال جبرئيل يوصينى بالمملوك حتى ظننت انه سيضرب له اجلا يعتق فيه: «پيوسته جبرئيل سفارش بردگان را به من مى‌كرد تا آنجا كه گمان كردم به زودى ضرب الاجلى براى آنها تعيين مى‌شود كه به هنگام رسيدن آن آزاد شوند» [٢].

و- كسى كه برده مشتركى را نسبت به سهم خود آزاد كند موظف است بقيه را نيز بخرد و آزاد كند [٣].

و هرگاه بخشى از برده‌اى را كه مالك تمام آن است آزاد كند اين آزادى سرايت كرده و خود بخود همه آن آزاد خواهد شد [٤]!

ز- هرگاه كسى پدر يا مادر و يا اجداد و يا فرزندان يا عمو يا عمه يا دائى يا خاله، يا برادر يا خواهر و يا برادر زاده و يا خواهرزاده خود را مالك شود فوراً آزاد مى‌شوند.

ح- هرگاه مالك از كنيز خود صاحب فرزندى شود فروختن آن كنيز جائز نيست و بايد بعداً از سهم ارث فرزندش آزاد شود.

اين امر وسيله آزادى بسيارى از بردگان مى‌شد، زيرا بسيارى از كنيزان به منزله همسر صاحب خود بودند و از آنها فرزند داشتند.

ط- كفاره بسيارى از تخلفات در اسلام آزاد كردن بردگان قرار داده شده (كفاره قتل خطا- كفاره ترك عمدى روزه- و كفاره قسم را به عنوان نمونه در اينجا مى‌توان نام برد).

[١]- وسائل جلد ١٦ صفحه ٣٦.

[٢]- همان مدرك صفحه ٣٧.

[٣]- شرايع كتاب العتق- وسائل الشيعة جلد ١٦ صفحه ٢١.

[٤]- «شرايع» كتاب العتق.