پيامبر صلى الله عليه و آله صحيح نيست ، اگر اعتقاد به اين كه نماز ، بهترين كار است ، موجب سستى در جهاد مى شد ، شارع حكيم ، آن را جزء اذان و اقامه قرار نمى داد ، ضمن آن كه تجربه عصر نبوى نيز اين استدلال را نقض مى كند . جالب توجّه است كه طبق برخى از روايات ، روزى ، پيامبر صلى الله عليه و آله درباره ارزش ياد خدا و نقش آن در تكامل انسان و پيشگيرى از انواع نابه سامانى هاى دنيوى و اخروى فرمود : هيچ عملى در نزد خداى متعال ، محبوب تر از ياد خدا نيست و براى رهايى بنده از هر بدى در دنيا و آخرت نيز ، عملى سودمندتر از آن نيست. يكى از اصحاب ايشان (شايد شخصِ عمر) كه اين سخن بر او گران آمد ، گفت : آيا جنگيدن در راه خدا ، بهترين كار نيست؟ پيامبر صلى الله عليه و آله در پاسخ فرمود : اگر [ به خاطر ] ياد خدا نبود ، دستور جنگ نيز داده نمى شد . [١] اين حديث به روشنى نشان مى دهد كه در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله نيز ، «خير العمل» بودن نماز ، براى برخى از صحابه مورد اشكال بوده است . نماز ، از آن جهت بهترينِ كارهاست كه كامل ترين مصداق ياد خداست ، چنان كه در قرآن تصريح شده است : « وَ أَقِمِ الصَّلَوةَ لِذِكْرِى . [٢] و نماز را براى يادآورىِ من به پا دار» . پيامبر گرامى اسلام ، در پاسخ به اين ايراد ، تأكيد مى فرمايد كه «ياد خدا» از «جهاد» ، ارزشمندتر است ؛ زيرا فلسفه جهاد ، ياد خدا و پيوند با اوست . آرى . اين پيوند است كه جلوى انواع فسادهاى فردى و اجتماعى را مى گيرد ، چنان كه خداوند متعال مى فرمايد : « إِنَّ الصَّلَوةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ . [٣]

[١] . كنز العمّال: ج ٢ ص ٣٤٣ ح ٣٩٣١.[٢] . طه : آيه ١٤ .[٣] . عنكبوت : آيه ٤٥ .