فقيه بزرگوار شيخ زين الدين عامِلى معروف به شهيد ثانى رحمه الله [١] در بيان اقسام غيبت مى گويد : چون دانستى كه مراد از غيبت، اين است كه درباره برادرت چيزى بگويى كه اگر به گوش او برسد، يا به خودش بگويى، يا به او گوشزد كنى، ناراحت مى شود، اينك بدان كه اين غيبت، شامل ذكر عيب و نقص جسمى، خانوادگى، اخلاقى، رفتارى، گفتارى، دينى و دنيايى او و حتّى معايب لباس و خانه اش مى شود. امام صادق عليه السلام در [حديث منسوب به ايشان در] مصباح الشريعة [٢] به اين موارد اشاره كرده و فرموده است كه با گفتن عيب جسمى و رفتارى و معاملاتى و مذهبى و بى سوادى و امثال اينها، غيبت صورت مى پذيرد. ذكر معايب جسمى ، مانند اين كه بگويى : فلانى، چشمانش عيبناك است، لوچ است، يكْ چشم است، كچل است، قدكوتاه است، دراز قد است، سياه است، زرد است، و خصوصيات ديگرى از اين قبيل كه از شنيدن آنها ناراحت مى شود. ذكر معايب نژادى و خانوادگى، مانند اين كه بگويى : پدرش فاسق يا پليد يا خسيس يا پينه دوز يا بافنده است، و هر چيز ديگرى از اين دست كه خوشش نيايد.

[١] . وى از بزرگان فقهاى اماميه است كه در سال ٩٦٦ ق ، در راه قسطنطنيه در ساحل دريا به شهادت رسيد .[٢] . ر . ك : مصباح الشريعة : ص ٢٠٤ .