حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٣
سپس وضويى شبيه قبلى را به عثمان نسبت مى دهد . قرينه ديگر بر بروز اختلاف در روزگار عثمان ، جدولى است كه نشان مى دهد هيچ يك از صحابيان به اندازه عثمان ، درباره وضو سخن نگفته اند . در اين جدول كه به بررسى روايات سى صحابى پُر حديث پرداخته شده ، تنها دو ، سه صحابى درباره وضو حديث دارند كه احاديث دو تن از آنان ، يعنى عبد اللّه بن عبّاس و على بن ابى طالب عليه السلام ، انگشت شمار است ؛ امّا عثمان ، به تنهايى بيش از بيست حديث در اين باره دارد . [١] برخى گزارش ها ، وضوى شمارى از صحابيان و تابعيان را مانند وضوى عثمان و يا مؤيّد وضوى او دانسته اند ؛ امّا ما تنها دو تن از آنها (عبد اللّه بن زيد بن عاصم و عبد اللّه بن عمرو بن عاص) را يافتيم و بقيه، سند يا متن مقبولى ندارند. [٢]
روايت دوم : وضوى صحابيان
در اين وضو كه مركّب از دو غَسل و دو مَسح است ، صورت و دست ها شسته مى شوند ؛ امّا سر و پاها مسح مى گردند و هر يك به طور متعارف ، يك بار انجام مى گيرد ، هر چند در غَسلِ صورت و دست ، يك شستشوى ديگر رواست ؛ امّا سه بار ، لازم و بلكه جايز نيست . معتقدان به اين گونه وضو ، كسانى مانند عبد اللّه بن عبّاس ، رفاعة بن رافع ، عباد بن تميم بن عاصم مازنى، اوس بن ابى اوس ثقفى، بَراء بن عازب و نيز امام على عليه السلام
[١] . حديثى را نيز به عايشه نسبت داده اند ؛ امّا برخى بر آن خدشه وارد كرده اند (وضوء النبى صلى الله عليه و آله : ج ١ ص ٥٠) .[٢] . مؤلّف كتاب وضوء النبى ، اين گزارش ها را بررسى كرده و نامقبول دانسته است (ر . ك : وضوء النبى صلى الله عليه و آله : ج ١ ص ٤٨ و ١٣٧) .