اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٨٧ - شاخۀ اوّل-دلايلى از قرآن كريم

سپس گفت:

«أِذْهَبْ بِكِتٰابِى هٰذٰا فَأَلْقِهْ أِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَاْنظُرْ مٰاذا يَرْجِعُونَ» [١]

اين نامۀ مرا ببر و به سوى آنان بيفكن، آن‌گاه از ايشان روى برتاب، پس ببين چه جواب مى‌دهند.

٢- گزارش اخبار گردآورى شده:

«اِنِّى وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَ أُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ ولَهٰا عَرْشٌ عَظيٖمٌ وَجَدْتُهٰا وَ قَوْمَهٰا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللّٰهِ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰانُ اَعْمٰالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبيٖلِ فَهُمْ لاٰ يَهْتَدُونَ» [٢]

زنى را يافتم كه بر آنان سلطنت مى‌كرد و از هر چيزى به او داده شده بود، و تختى بزرگ داشت. او و قومش را چنين يافتم كه به جاى خداى يكتا آفتاب را سجده مى‌كنند و شيطان اعمالشان را در نظرشان آراسته و از راه خدا منحرفشان كرده است، در نتيجه [ به حق ] راه نيافته بودند.

٣- ارزشگذارى اخبار گزارش شده و ارزيابى ميزان درستى آن‌ها:

«قٰالَ سَنَنْظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْكٰاذِبِينَ» [٣]

گفت: خواهيم نگريست كه راست گفتى يا از دروغگويانى.

٤- تحليل و بررسى اخبار و استنباط نتايج سودمند از آن‌ها.

٥- كمك به مسؤولان و قراردادن فرماندهى در جريان اخبار.

هدهد، به عنوان يكى از سربازان حضرت سليمان، وظيفۀ خود دانست، اخبارى را كه به دست آورده است، به مسؤول خود گزارش دهد: