٤-مزدوران از سر باز كردنى: اينان بخشى از جاسوس‌هاى ما هستند كه به پخش اخبار دروغ به آنان، اقدام مى‌كنيم و به مأموران خود اجازۀ آگاه شدن از آن‌ها را مى‌دهيم و هنگامى كه دشمن اينان را كه در سرزمين او فعّاليت دارند دستگير مى‌كند، به آن اخبار دروغين اعتراف مى‌كنند. آن‌گاه كه دشمن گفتۀ اينان را باور كرد، بر مبناى آن‌ها آماده مى‌شود، اما تحركات ما به‌طور طبيعى با آن‌ها هماهنگ نخواهد بود.

٥-مزدوران متحرك: اين‌ها مأموران هوشمندى هستند كه مى‌توانند با رجال دولت و افراد سرشناس رابطۀ دوستى برقرار كنند؛ و بدين وسيله به مراقبت و شناخت اوضاع واقعى دشمن موفّق مى‌شوند.

مبحث سوّم: تعريف شناسايى و اقسام آن

مطلب اوّل: تعريف شناسايى

شناسايى به مجموعۀ تدبيرهاى انديشيده شده براى گردآوردن اطّلاعات دقيق از تحركات دشمن و كشف مواضع خطوط مقدم و پنهانى آنان اطلاق مى‌گردد. غرض از تهيّه اين اطّلاعات كمك كردن به فرماندهى در زمينۀ تصميم‌گيرى‌هاى درست برمبناى اخبار دقيق تا جاى ممكن و مساعدت نيروهاى دوست براى جلوگيرى از حملۀ ناگهانى دشمن است.

شناسايى اخبار دشمن از نظر شرعى جايز است و فقيهان، اعم از حنفى، مالكى، شافعى، حنبلى و ظاهرى در جواز اين كار وحدت نظر دارند. [١]

[١] -ر. ك: عدوى، حاشيه، دارالمعرفه، ج ٢، ص ٦-٧؛ بحيرى: حاشيه، ديار بكر، ج ٤، ص ٢٥٢؛ كشناوى، اسهل المدارك، ج ٢، ص ٥؛ قليوبى و عميره، حاشيه، ص ٢٢٧؛ ابو يحيى شافعى، شرح روض الطالبين، المكتبة الاسلاميه، ج ٧، ص ١٨٨؛ ابن قدامه، المقنع، ج ١، ص ٤٩٣؛ ابن قدامه، الشرح الكبير على متن الاقناع، ج ٥، ص ٥٢٥؛ ماوردى، الاحكام السلطانيه، ص ٤٣؛ ابن حزم: المحلى، فقره ٩٥٦، ج ٧، ص ٣٤٠؛ ابن قيم جوزى، زادالمعاد، مؤسسة الرساله، ج ٢، ص ٨٥؛ صحيح مسلم بشرح نووى، ط ٢، ج ١٢، ص ١٤٥-١٤٦؛ بيهقى، سنن، دارالفكر، ج ٩، ص ١٤٨؛ على ناصف، التاج، ط ٣، ج ٤، ص ٤٠؛ محمود ابو ليل، اسس العلاقات الدوليه، ص ٣٥١؛ زحيلى، العلاقات الدوليه، ص ٦٣؛ محمد المعراوى، شريعة الحرب فى الاسلام، ص ٣٣٧-٣٣٨.