اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٦٠ - مطلب دوم اهميّت اخبار اطّلاعاتى
دستيابى به آنها بستگى دارد و ارزيابى يك فرمانده دربارۀ موقعيّت نيروى خودى و اقدامهاى بعدى او در گرو ميزان اخبار و صحت آنهاست. از اين رو، رسول خدا (ص) در خلال اهتمام به اخبار، به وثاقت شخص گرد آورنده نيز اهميّت مىداد. [١]آن حضرت شرط مىكرد كه اخبار بايد در نهايت دقت تهيه گردد و حتىالامكان به موقع به ايشان برسد تا اين كه فرصت كافى براى تأييد، تكميل، ارزيابى و تحليل آنها وجود داشته باشد و براى طراحى نقشۀ جنگى مورد استفاده قرار گيرد، زيرا امنيت امّت، وابسته به ميزان اخبارى است كه در دسترس دارد و داشتن اخبار دست اوّل، براى طرّاحى نقشههاى جنگى بر مبنايى صحيح، امرى ضرورى است. [٢]
همانا اطّلاعات، شناخت و نظم بخشيدن و عمل كردن است. [٣]
دستيابى به اخبار، دو هدف، يكى مستقيم و ديگرى غير مستقيم را تأمين مىكند. هدف مستقيم كشيدن نقشه عليه دشمن و هدف غير مستقيم تأمين امنيّت كامل نيروهاى خودى در مقابل تحركات و نقشههاى دشمنان است. [٤]
يكى از مورّخان يونانى به نام يوليوس كه بين سالهاى ١٢٠ تا ٢٠١ ق. م مىزيست، مىنويسد:
«لازم است كه فرماندهان به ضرورت شناخت همۀ امور مربوط به دشمن ايمان راسخ داشته باشند و از مهمترين امورى كه بايد مورد توجّه آنان قرار گيرد، اين است كه بر نيّات و تحرّكات دشمن از پيش آگاه گردند تا بتوانند اقدامهاى لازم را براى خنثى سازى نقشههاى او به عمل آورند.» [٥]
[١]
[٢] -ر. ك: سرگرد خالد الخب «كفاية الاستخبارات» المجلة العسكريه،٢٧/١١/٨٤ شمارۀ ١٩٨، ص ١٢٦؛ مدينة المطابع العسكريه، عمان، مجلة الاقصى، شمارۀ ٦٢٠، ص ٣٢؛ محمد جمال، المدخل الى العقيده، ص ١٤٩.
[٣] -ر. ك: محمود شيت خطاب، قادة فتح العراق و الجزيره، دارالفكر، چاپ سوم،١٣٩٧/١٩٧٧، ص ٢٦٤؛ صلاح نصر، حرب العقل و المعرفه، ص ٤.
[٤] -ر. ك: محمود شيت خطاب و همكاران، اقتباس النظام العسكرى فى عهد النبى چاپ و نشر خادم العلم عبدالله بن ابراهيم انصارى، چاپخانۀ ملى قطر، دوحه،١٤٠٠ ه، ص ٢٥٦.
[٥] -محمد فرج، العبقرية العسكريه فى غزوات النبى (ص) ، ص ٤٧١.