«جاسوسى نظامى» ، هدفش دستيابى به اخبار مربوط به توانايى‌هاى نظامى ديگر كشورهااست و دستيابى به بخش بزرگى از اين اخبار از طريق وابستگان نظامى در سفارتخانه‌ها ميسور است. قابل توجّه اين‌كه دستيابى به اطّلاعات نظامى در دوران صلح بسيار دشوارتر از دوران جنگ است. در جنگ مى‌توان اخبار مورد نياز را با فرستادن گشتى‌هاى شناسايى نظامى و از طريق اسيران دشمن و تجهيزات آنان كسب كرد. از مهم‌ترين اخبار نظامى كه دستگاه‌هاى جاسوسى به دنبال آن هستند، اخبار مربوط به سازمان نظامى، اقدامات، استحكامات، پراكندگى، تدابير امنيّتى و احتياطى، تجهيزات، شمار يگان‌ها و مجموع افراد آن‌ها، سطح آموزش، معنويّات و روحيۀ جنگى نيروهاى دشمن است. [٢]

در جاسوسى سياسى هيأت‌هاى ديپلماتيك وسيلۀ اصلى گردآورى اخبار سياسى از منابع آشكار آن هستند و دستگاه‌هاى مخصوص اطّلاعاتى همراه مزدوران سرّى در خدمت آنان قرار دارند.

در تجسّس اقتصادى دستگاه‌هاى جاسوسى اخبار مربوط به فعّاليّت تجارى و مالى دولت‌هاى ديگر را جمع‌آورى مى‌كنند.

جاسوسى به انواع سه‌گانۀ ياد شده محدود نمى‌گردد. پيشرفت‌هاى تكنولوژيك، ميان توانايى‌هاى‌نظامى و اقدام‌هاى دفاعى و ميان اسلوب‌هاى نوين گردآورى اخبار اطّلاعاتى و اسلوب‌هاى نوين گردآورى اخبار سرّى، مسابقه‌اى را پديد آورده‌است و سازمان‌هاى اطّلاعاتى و جاسوسى، پيوسته مراقب گردآورى اخبار در همۀ زمينه‌ها مى‌باشند. [٣]

مطلب چهارم: تعريف فراگير زمينه‌هاى جاسوسى

جاسوسى با توجّه به زمينه‌هاى آن به سه نوع تقسيم مى‌گردد:

١-جاسوسى استراتژيك (گاه جاسوسى ملى نيز ناميده مى‌شود) : زمينۀ اين نوع

[١] -هيثم الايوبى و همكاران، الموسوعة العسكريه، ج ١، ص ٢٥٠.
[٢] -همان، ص ٢٥١.
[٣] -صلاح نصر، حرب العقل و المعرفة، ص ٨٠-٨١ و ١٧٢؛ احمد عطية الله، القاموس السياسى، ص ١١٦٢؛ عبدالوهاب كيالى و همكاران، موسوعة السياسه، ط ١، ج ١،١٩٧٧ م؛ حافظ ابراهيم خيرالله، عالم الاستخبارات، ص ٢١٣.