اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٢٣٥ - مطلب دوم مأموران

از رسول خدا (ص) روايت كرده است كه آن حضرت فرمود:

مراد ستارۀ جُدَى است، كه براى يافتن راه مورد استفاده بود و قبلۀ مسلمانان از روى آن است. [١]

مطلب دوم: مأموران

استخدام مأمور و كمك گرفتن از آنان براى گردآورى اخبار جايز است. رسول خدا (ص) به اين‌كار اهتمام مى‌ورزيد؛ و نيز عموى آن حضرت، عباس بن عبدالمطلب (رض) ، اخبار و نيات قريش را به وى گزارش مى‌داد. [٢]«سن تزو» در كتاب هنر جنگ خود، مأموران را به پنج دسته تقسيم كرده است. [٣]

١-بومى: اينان از اتباع كشور دشمن هستند.

٢-داخلى: اينان از مردان صاحب منصب كشور دشمن هستند.

٣-دوجانبه: اينان از ميان جاسوسان دشمن برگزيده مى‌شوند.

هرثمى گويد [٤]: دربارۀ يكى از خردمندان جنگى روايت شده است كه جاسوسان دشمن را جاسوس خود مى‌گردانيد، با اين شرط كه به وى راست بگويند و از او راست گزارش بدهند و براى اين كارشان، مزدى بيش از آنچه دشمن مى‌داد، عطا مى‌كرد.

در كتاب صبح الاعشى آمده است [٥]:

بدان كه جاسوسان گاه با تو صادقانه رفتار مى‌كنند و گاه تو را فريب مى‌دهند. گاه هم به نفع تو هستند و هم به ضرر تو: گاهى نسبت به تو خيرخواهى كرده با دشمن تو خيانت مى‌كنند و گاه ديگر نسبت به دشمن تو خيرخواهند و نسبت به تو خيانت مى‌ورزند و بسيار مى‌شود كه هم با تو و هم با دشمن تو صداقت مى‌ورزند.