اخبار آنان بود: همانند دسته‌هاى استكشافى كه لشكرها در پيش يا در كنار يا در سوى پاسگاه‌هاى مقدم صحنۀ پيكار قرار مى‌دهند، و مأموريت آن‌ها مراقبت و كسب آگاهى از دشمن، بدون تعرض يا تنش و درگيرى است. اين كار، اطّلاعات تهاجمى ناميده مى‌شود و هدف آن گردآورى اخبار دشمن به نفع كشور اسلامى است.

٢- رسول خدا (ص) دستور داد كه مضمون نامه، حتى بر حامل آن و كسى كه به مفادش آگاه خواهد شد نيز پوشيده بماند؛ از بيم آن كه مبادا اطرافيانش از آن آگاه شوند و در ميان آن‌ها عنصرى نفوذى يا ناآشنا، يا از جاسوسان دشمنان اسلام باشد و موضوع را به آن‌هااطلاع دهد و راز مسلمانان را برايشان فاش سازد. در عرف اطّلاعات نوين به اين كار، اطّلاعات پيشگيرانه گفته مى‌شود كه اخبار را حفظ و از سرايت آن‌ها به ديگران جلوگيرى مى‌كند.

دليل دوّم

انس روايت مى‌كند: رسول خدا (ص) بُسَيْسَه [١]را به عنوان جاسوس [٢]فرستاد تا بنگرد كه كاروان [٣]ابوسفيان چه مى‌كند [٤].

[١] - بُسَيْسَه: بسيسه، عمر بن ثعلبة بن جرسه و به او بسيس نيز گفته مى‌شود. او در جنگ بطور اتفاقى حضور يافت. (ر. ك: ابو داوود، سنن، دار احياء التراث العربى، حاشيه ج ٣، ص ٣٨؛ خليل احمد، بذل المجهود، ج ١٢، ص ١٢٥؛ أبادى، عون المعبود، ج ٧، ص ٢٧٦.
[٢] -عدى بن زغباء نيز دراين مأموريت جاسوسى با او همراه بود. (ر. ك: خليل احمد، بذل‌المجهود، ج ١٢، ص ١٢٥.)
[٣] -كاروان ابوسفيان كه از سوى شام مى‌آمد.
[٤] -ابوالحسين مسلم بن حجاج قشيرى نيشابورى (٢٠٦-٢٦١ ه‌) ، صحيح مسلم،٥ جزء، تحقيق فؤاد عبدالباقى، دار احياء التراث العربى، چاپ اوّل،١٣٧٥ ه‌/١٩٥٦ م، حديث شمارۀ ١٩٠١، ج ٣، ص ١٥١٠، از اين پس هر جا به اين مأخذ رسيديم اين گونه ارجاع مى‌دهيم: صحيح، مسلم؛ ابو داوود، سنن، حديث شمارۀ ٢٦١٨، ج ٣، ص ٣٨؛ بيهقى، السنن الكبرى، ج ٩، ص ١٤٨؛ خليل احمد السهار نفوذى، وفات ١٣٤٦ ه‌، بذل المجهود فى حل ابو داوود، با تعليق محمد زكريا بن يحيى كاند هلوى، دارالكتب العلميه، بيروت، ج ١٢، ص ١٢٥، از اين پس هر جا به اين مأخذ رسيديم اين‌گونه ارجاع مى‌دهيم: خليل احمد، بذل المجهود؛ محمد بن على بن محمد الشوكانى، نيل الاوطار، شرح منتقى الاخبار من احاديث سيد الاخيار، شركت مكتبة و مطبعة مصطفى البابى و اولاده، چاپ اخير، مصر، ج ٨، ص ٥٦، از اين پس هر جا به اين مأخذ رسيديم اين‌گونه ارجاع مى‌دهيم: شوكانى، نيل الأوطار؛ ابو الطيب محمد شمس الحق عظيم آبادى، عون المعبود شرح سنن ابو داوود با شرح حافظ، ابن قيم جوزى، تصحيح و تحقيق عبدالرحمن محمد عثمان، المكتبة السلفيه مطبعة المجد، چاپ دوم، مدينۀ منوره، (١٢٨٨ ه‌/١٩٦٨ م) ج ٧، ص ٢٧٦، از اين پس هر جا به اين مأخذ رسيديم اين‌گونه ارجاع مى‌دهيم: آبادى عون المعبود، محمود ابو ليل، اسس العلاقات الدوليه، ص ٣٥١؛ الزحيلى، العلاقات الدوليه، ص ٦١.