اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٩٤ - شاخۀ دوم-دلايلى از سنت شريف نبوى
دليل سوم
رسول خدا (ص) پيش از جنگ بدر، بُسَيسَه و عَدى را براى دستيابى به اخبارى دربارۀ كاروان قريش اعزام كرد. آن دو در كنار چاه بدر شنيدند كه كنيزكى وام خود را از همراهش طلب مىكند و او مىگويد: فردا يا پس فردا كه كاروان قريش بيايد، براى آنها كار مىكنم و وام تو را مىپردازم. آن دو مرد به سرعت شتافتند (و آنچه را شنيده بودند) به رسول خدا (ص) گزارش دادند. [١]
وجه استدلال از دليل دوّم و سوّم: بر امير يا فرمانده واجب است كه يك يا چند جاسوس را بفرستد تا امور دشمن را شناسايى كنند و اخبارشان را بياورند، زيرا رسول خدا (ص) ، بُسَيْسَه و عدى بن عَدى را فرستاد تا اخبار كاروان قريش را شناسايى كنند. [٢]
امروزه به اين كار اطّلاعات شناسايى اطلاق مىگردد. [٣]
دليل چهارم
هنگامى كه مسلمانان و دشمنانشان به بدر نزديك شدند و به سوى آب از يكديگر پيشى مىگرفتند، رسول خدا (ص) يك گروه گشتى را براى دستيابى به اخبار قريش گسيل داشت. اين گروه از زبير بن عوّام، على بن ابى طالب، سعد بن ابى وقاص و تنى چند از صحابيان تشكيل مىشد. آنان كنار آب بدر، دو تن از غلامان قريش را سرگرم آبكشى ديدند و آن دو را نزد رسول خدا (ص) آوردند. آن حضرت خود از دو غلام بازجويى كرد و از خلال گفتههايشان دريافت كه قريش در پس تپههايند (تپههاى دورتر) . وقتى آن دو دربارۀ شمار نيروى قريش اظهار بىاطلاعى كردند، پرسيد: روزانه چند شتر مىكشند؟ گفتند: يك روز نه شتر و ديگر روز ده شتر. رسول خدا (ص) از اين پاسخ استنباط كرد كه آنها بين نهصد تا هزار نفرند، زيرا عادت عرب بر اين است كه يك شتر را به صد نفر اختصاص مىدهد. همچنين
[١] -ر. ك: الشوكانى، نيل الاوطار، ج ٨، ص ٥٦؛ محمود شيت خطاب و همكاران، اقتباس النظام العسكرى، ص ١٦٨؛ محمد جمال محفوظ، المدخل الى العقيده، ص ١٥٣؛ محمد المعراوى، شريعة الحرب فىالاسلام، ص ٣٢٧.
[٢] -ر. ك: عقلانى، فتح البارى،١٣ جزء، دار احياء التراث العربى، مطبعة البهيه، چاپ دوم، بيروت،١٤٠٢ ه، ج ٦، ص ٤٠؛ منصورر على صيف، التاج، ج ٤، ص ٤٠٢؛ محمد المعراوى، شريعة الحرب فى الاسلام، ص ٣٢٧؛ عظيم آبادى، عون المعبود، ج ٧، ص ٢٧٦.
[٣] -دلايل دوّم و سوم از يك ماجرا استفاده شده است. [مترجم]