اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٩١ - شاخۀ اوّل-دلايلى از قرآن كريم
٢- انتخاب عنصرى امين و پيگير براى گردآوردن اخبار، تا اخبارى كه به دست مىآورد، درست و مورد اطمينان [١]باشد؛ آنجا كه مىفرمايد: «و قالت لِأُخْتِهٖ» (و به خواهرش گفت) .
مادر موسى كسى جز خواهر او را انتخاب نكرد، زيرا خواهر از كسانى است كه براى اين منظور، پيگير و امين به شمار مىرود و به طور خود جوش به جمعآورى اخبار مورد نياز اقدام مىكند.
همچنين به گمان من يكى از ويژگىهاى ضرورى عنصر اطّلاعاتى، اين است كه به طور خود جوش براى رسيدن به هدفى كه دنبال مىكند، حريص باشد.
٣- جست و جو و پيگيرى بدون انگيزش و جلب نظر ديگران: «قُصّيٖه» [٢]، زيرا از واژۀ «تقصى» (جست و جو و كنجكاوى) ، هشيارى و عدم جلب توجه را مىفهميم. دليلش هم اين است كه خواهر موسى بدون جلب توجّه ديگران به وى نگريست.
٤- دقّت نظر و فراست در اثناى گردآورى اخبار: «فَبَصُرَتْ بِهِ عَنْ جُنُبٍ وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ» [٣]او را از دور ديد، در حالى كه آنان نمىفهميدند.
٥- خواهر موسى يكى از شگردهاى اطّلاعاتى روزگار خود را كه همانا تخريب فكرى بود، مورد استفاده قرار داد و پس از نگريستن به زنانى كه نمىتوانستند موسى را شير بدهند، «گفت: آيا شما را به خانوادهاى كه سرپرستى او را به عهده گيرند و نيكخواه او باشند راهنمايى كنم» [٤].
او قصد داشت بدون آن كه شيردهندگان متوجّه نسبت او با موسى شوند، وى را از نزد آنها دور كند و پيش مادر ببرد.
٦- تلاش براى رسيدن به هدف در اثناى گردآوردن اخبار: خواهر موسى تنها به شناسايى جاى او و خبر دادن به مادرش بسنده نكرد، بلكه اخبار را پيگيرى كرد و نزد موسى
[١] -قصص (٢٨) ، آيۀ ١١.
[٢]
[٣]
[٤] -همان، آيۀ ١٢.