نبوت عامه

نبوت عامه - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٨٨

١- معصوم بودن پيامبر (ص)، تنها عدم ارتكاب گناه نيست چون ممكن است غير پيامبران نيز مرتكب گناه نشوند بويژه اگر عمر انسان كوتاه باشد بلكه عصمت اين است كه فرد داراى ملكه نفسانى نيرومندى باشد كه در سخت‌ترين شرايط هم او را از ارتكاب گناه باز دارد. ملكه‌اى كه از آگاهى كامل و دايم نسبت به زشتى و نتيجه گناه و از اراده قوى براى مهار كردن تمايلات نفسانى حاصل مى‌شود.
٢- لازمه عصمت هر شخص، ترك اعمالى است كه بر او حرام باشد. بنابراين، عصمت يك پيامبر با انجام عملى كه در شريعت خود وى و براى شخص او جايز است و در شرايع قبلى حرام بوده يا بعد حرام مى‌شود، خدشه‌دار نمى‌شود.
٣- منظور از گناهى كه شخص معصوم از ارتكاب آن مصونيت دارد، فعل حرام يا ترك واجب است، امّا واژه گناه و معادلهاى آن مانند ذنب و عصيان، كاربرد وسيعترى دارد كه شامل ترك اولى نيز مى‌شود ولى ترك اولى با عصمت منافات ندارد.
دلايل عصمت انبيا از گناه‌ اين دلايل دو دسته‌اند: دلايل عقلى، دلايل نقلى.
دلايل عقلى:
الف- هدف اصلى از بعثت انبيا، راهنمايى بشر به انجام وظايفى است كه از طرف خدا بر عهده آنان نهاده شده است. حال اگر رسولانى كه خود آورنده پيامهاى الهى هستند، پايبند به آنها نباشند و بر خلاف رسالتشان عمل كنند، اعتماد مردم به گفتار آنان سلب مى‌شود، در نتيجه هدف از بعثت آنان بطور كامل، تحقق نخواهد يافت. پس همان حكمت الهى كه بعثت انبيا را اقتضا مى‌كند، ايجاب مى‌كند كه پيامبران افرادى معصوم از گناه باشند و حتى كار ناشايسته‌اى از روى اشتباه و فراموشى هم از ايشان سر نزند، تا مردم گمان نكنند كه ادّعاى اشتباه و فراموشى را بهانه‌اى براى ارتكاب گناه قرار داده‌اند و هدفشان اين است كه مردم به گفته‌هاى آنان اعتماد كنند و هدايت الهى را با اطمينان كامل از آنان دريافت كنند و گرنه نقض غرض خواهد شد.
ب- انبيا علاوه بر وظيفه ابلاغ وحى، موظفند كه به تعليم و تربيت مردم بپردازند و