نبوت عامه - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٧٩
ديگر از چنين امرى خبرى نيست؟
پاسخ: آرى، نزول وحى بر پيامبران ممكن است و متضمن امر محالى نيست، بعلاوه واقعيتى است كه تحقق يافته است ولى لزومى ندارد اگر امرى در افرادى ممكن شد، در همه افراد تحقق داشته باشد. آرى مىتوان گفت مراتبى از وحى به معناى لغوى يعنى الهام در هر انسانى ممكن است واقع شود البته مراد لزوماً وحى و الهام الهى نيست بلكه الهامات قلبى، درك غير حسى است كه از حوادث واقع نشده يا حوادث تحقق يافته در جاى دور دست كه غير محسوس است، حاصل مىشود اين گونه ادراك را حس ششم مىگويند و نمونههاى بسيار فراوانى از آن در انسانهاى معمولى روى داده، نقل و ثبت شده و مورد بحث و تحقيق و قبول دانشمندان قرار گرفته است، بخشى از اين الهامات در حالت خواب رخ مىدهد كه به آن رؤياى صادقه مىگويند. بنابراين اشكالى ندارد كه بگوييم مرتبه نازل وحى كه همان الهامات قلبى در بيدارى و خواب است، مىتواند در همه انسانها رخ دهد امّا مرتبه عالى وحى كه ارتباط ويژه با خداست و يقين آور و قطعى است، اختصاص به پيامبران و اولياى خاص خدا دارد. چنانچه اين ويژگى نمونههايى در عالم انسانها و حيوانات دارد؛ به عنوان مثال، نوابغ جهان داراى شعور و ادراك قوى در حلّ مسائل پيچيده هستند؛ آيا افراد معمولى مىتوانند وجود چنين ادراكى را در آنان انكار كنند؟! خفاش در شب با مهارت ويژهاى پرواز مىكند و پيش از برخورد به مانع، بسرعت راه خود را كج مىكند، حسّ مانع شناسى اين حشره به قدرى نيرومند است كه از پر پيچ ترين راهها مىگذرد، اما هرگز به مانعى بر نمىخورد. بسيارى از حيوانات مىتوانند ريزش برف و باران را، پيش بينى كنند و موقع خواب، به نقطهاى پناه برند كه باران گير نباشد. بسيارى از جانوران وقوع زلزله را پيش از تحقق آن درك مىكنند و قبل از وقوع حادثه نعرههاى وحشتناكى مىكشند و گاهى به سوى بيابانها مىگريزند با توجه به مثالهاى ياد شده هرگز نبايد انتظار داشت كه انسانها نيز داراى توان و ادراك يكسان باشند بلكه پيامبران انسانهايى داراى قدرت شگفت انگيزند و هيچ كس با آنها مقايسه نمىشود.
٢- آيا وحى زاييده نبوغ فكرى پيامبران است؟