نبوت عامه - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٧٨

ب- گاهى ممكن است خالق جهان از پشت حجابى (با استفاده از واسطه‌اى) با ايجاد صوت، با پيامبر خود سخن بگويد؛ مانند مكالمه‌اى كه خداوند در وادى طور با حضرت موسى (ع) «١» داشت. و از اين نوع است آنچه كه به پيامبران در خواب وحى مى‌شود؛ مانند خوابى كه ابراهيم (ع) در آن براى ذبح اسماعيل مأموريّت يافت. «٢» ج- گاهى وحى به وسيله فرشته‌اى كه ح نبوت عامه ٨٤ اقسام عصمت ص : ٨٣ امل پيام است، انجام مى‌گيرد و فرشته آسمانى سخن خدا را حكايت مى‌كند كه قرآن يا بخشى از آن به اين طريق به وسيله جبرئيل بر پيامبر اسلام (ص) نازل شده است.
«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْامينُ عَلى قَلْبِكَ» «٣» روح الامين (جبرئيل) آن (قرآن) را بر قلب تو نازل كرد.
قرآن با اشاره به مراحل «٤» سه گانه مى‌فرمايد:
«وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ الَّا وَحْياً اوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ اوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِىَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ» «٥» خداوند با بشرى سخن نمى‌گويد جز از راه وحى (بدون واسطه) يا از پشت حجابى يا رسولى را مى‌فرستد تا به اذن خداوند آنچه مى‌خواهد وحى مى‌كند.
علامه طباطبايى مى‌نويسد: روايات زيادى داريم كه همان گونه كه جبرئيل بر پيامبر اكرم (ص) نازل مى‌شد كه قسم سوم از وحى است، در خواب هم به ايشان وحى مى‌شد كه از نوع دوم است و نيز بدون واسطه به ايشان وحى مى‌شد كه قسم اول است. «٦» دو سؤال و پاسخ آن‌ ١- آيا نزول دستورات آسمانى بر پيامبر امكان دارد و اگر امكان دارد چرا در انسانهاى‌