معاد شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٠
مسأله معاد و ترس از عذاب اخروى بود و براى توجيه وجدان خودشان و همچنين صاف كردن جاده شهوات و ادامه فسق و فجور، معاد را انكار مىكردند. قرآن در اين زمينه مىفرمايد:
بَلْ يُريدُ الْانْسانُ لِيَفْجُرَ امامَهُ يَسْئَلُ ايَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ «١» بلكه انسان مىخواهد در پيش روى خود، راه را باز كند (مانعى براى آنچه مىخواهد انجام دهد نبيند) از اين رو، نسبت به قيامت اظهار ترديد كرده مىپرسد قيامت كىخواهد بود؟! ٤- دليل امكان از بهترين دلايل امكانِ وجود يك شىء، وقوع آن در عالم خارج است.
با نگاهى اجمالى به طبيعت، همه ساله مىبينيم كه زمين، درختان، نباتات و بسيارى از موجودات، در فصل زمستان، حيات ظاهرى خود را از دست مىدهند و در طليعه فصل بهار، تحرّك، جنب و جوش و زندگى دوباره خود را آغاز كرده، سبزه و خرّمى همه جا را فرا مىگيرد.
قرآن كريم، براى اثبات معاد، بارها مسأله زنده شدن زمين مرده را به عنوان گواه انتخاب كرده و در مقابل منكران معاد كه هيچ دليلى بر مدّعاى خود به غير از بعيد شمردن معاد نداشتند، اقامه مىكند:
فَانْظُرْ الى اثارِ رَحْمَةِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْىِ الْارْضَ بَعْدَ مَوْتِها انَّ ذلِكَ لَمُحْىِ الْمَوْتى «٢» به آثار رحمت خدا بنگر كه چگونه زمين را بعد از مرگش زنده مىكند؛ همان خدا زنده كننده مردگان است.
روزى يكى از اصحاب به پيامبر اكرم (ص) چنين گفت:
اى رسول خدا، چگونه پروردگار مردگان را زنده مىكند و نشانه (و نمونه) آن در جهان خلقت چيست؟