معاد شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٤
چيزهايى كه مورد حساب قرار مىگيرند بر اساس بعضى از روايات اولين عملى كه به حساب آن رسيدگى مىشود نماز است.
ابوبصير مىگويد: از امام باقر (ع) شنيدم كه فرمود: اوّلين عملى كه بنده به آن محاسبه مىشود، نماز است. پس اگر نماز قبول شد، بقيه اعمال او نيز قبول مىشود. «١» بر اساس بعضى از روايات، مؤمن نسبت به بعضى از چيزها محاسبه نمىشود. حلبى از امام صادق (ع) نقل كرد كه فرمود: بنده مؤمن نسبت به سه چيز محاسبه نمىشود:
طعامى كه مىخورد، لباسى كه مىپوشد و زن شايستهاى كه كمكش كند و عفّتش را با او حفظ كند. «٢» البته روشن است مراد آن مؤمنى است كه در چارچوب اسلام و قرآن حركت كرده، و كردار و رفتارش منطبق با احكام قرآن و اسلام باشد.
انواع حساب حسابرسى خداوند از بندگانش يكسان نيست، عدّهاى سخت و عدّهاى آسان حساب پس مىدهند. در قرآن مىخوانيم: و امّا كسانى كه كتاب (نامه اعمال) او به دست راستش داده شده مورد حسابرسى آسانى قرار خواهد گرفت، و شاد و خرم به سوى اهلش بر خواهد گشت؛ اما كسى كه نامه اعمالش از پشت سرش داده شود (در هنگام محاسبه) صدا به شيون و فرياد بلند مىكند و به دوزخ مىافتد، او در دنيا در ميان اهل خود شادمان بوده است. «٣» در روايات به بعضى از اعمالى كه موجب آسان شدن حساب است، اشاره شده است.
امام صادق (ع) فرمود: صله رحم حساب روز قيامت را آسان مىكند. «٤» قرآن در وصف مردان خدا اين چنين مىگويد: