معاد شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٩
ليكن يك چيز براى ما معلوم و روشن است و آن اين كه در آيات و روايات مزبور، صور اسرافيل به شيپور و بوق شبيه به شاخ گاو تشبيه شده است، كه از قبيل تشبيه معقول به محسوس است براى نزديك كردن فهم و درك ما به معناى آن، زيرا الفاظ مورد استعمال ما انسانها بسيار محدود هستند و براى محاورات روزمره و واقعيات قابل فهم بشر ساخته شدهاند، و نمىتوانند واقعيتهاى جهان ماوراى طبيعت را آن گونه كه هست منعكس كنند.
بنابراين، نبايد الفاظى را كه حقايق عالم غيب و معنا را بيان مىكنند برمعناى شناختهشدهشان حمل كرد. مثلا" نفخ صور معنايى دارد كه واقعيتش بر ما روشن نيست، و نبايد آن را به همان معناى دميدن در شيپور حمل كرد، بلكه بايد گفت اين تعبير، كنايه لطيف و زيبايى از آن دو حادثه عظيم است كه در نفخه اول تمام اهل زمين و همه كسانى كه در آسمانها هستند مىميرند؛ و در دميدن دوّم تمام آن مردگان به حيات جديد برگشته و رستاخيز بزرگ انجام مىگيرد. «١» حتميت وقوع نفخ صور نفخ صور به خاطر نقش تعيين كنندهاى كه در برپايى معاد دارد وقوعش حتمى بوده و از مسايل قطعى مربوط به قيامت به حساب مىآيد. اعتقاد به نفخ صور و باور داشتنش، همچون اعتقاد و باور اصل معاد ضرورى و واجب است. قرآن كريم مىفرمايد:
وَ يَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّورِ فَفَزِعَ مَنْ فِى السَّمواتِ وَ مَنْ فِى الْارْضِ الَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ وَ كُلٌّ اتَوْهُ داخِرينَ «٢» و (به خاطر بياوريد) روزى را كه در صور دميده مىشود و تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند در وحشت فرو مىروند جز كسانى كه خدا بخواهد و همگى با خضوع در پيشگاه او حاضر مىشوند:
وَ نُفِخَ فِى الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعيدِ «٣» و در صور دميده مىشود، آن روز، روز تحقق وعده وحشتناك است.