٢- حالت خوف و رجا:
ترس از پذيرفته نشدن عمل، باعث مى‌شود انسان به درگاه خداوند، زارى كند كه خدايا عمل مرا بپذير و تذلّل و اظهار كوچكى به درگاه خدا، انسان را عاقبت بخير مى‌كند.
حضرت لقمان در يكى از پندهاى حكيمانه، به فرزندش مى‌فرمايد:
خَفِ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ خيفَةً لَوْ جِئْتَهُ بِبِرِّ الثَّقَلَيْنِ لَعَذَّبَكَ وَ ارْجُ اللَّهَ رَجاءً لَوْ جِئْتَه بِذُنُوبِ الثَّقَلَيْنِ لَرَحِمَكَ «١» بگونه‌اى از خداى عزّوجلّ بترس كه اگر نيكى جن و انس را براى او بياورى (و انجام دهى) تو را عذاب مى‌كند و بگونه‌اى به خداوند اميدوار باش كه اگر حامل گناهان جنّ و انس باشى، تو را مى‌بخشد.
همچنين امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
يَنْبَغى‌ لِلْمُؤْمِنِ انْ يَخافَ اللَّهَ خَوْفاً كَانَّهُ يُشْرِفُ عَلَى النَّارِ، وَ يَرْجُوهُ رَجاءً كَانَّهُ مِنْ اهْلِ الْجَنَّةِ «٢» سزاوار است براى مؤمن كه آنچنان از خداوند بترسد كه گويى مشرف بر دوزخ است؛ و چنان اميدوار باشد كه گويى از اهل بهشت است.
٣- كوچك شمردن خود در برابر ديگران:
اگر انسان خود را برتر از ديگران بداند، به گرفتاريهاى روحى فراوانى مبتلا مى‌شود كه عاقبت آن خطرناك است. اما اگر همواره خود را نسبت به ديگران كوچك شمرد، آن مفاسد اخلاقى پديد نمى‌آيد. به همين جهت امام صادق (ع) فرمود:
وَ لاتُحَدِّثَنَّ نَفْسَكَ انَّكَ فَوْقَ احَدٍ مِنَ النَّاسِ «٣»