معاد شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٢
ظاهرى اعمال را مىبينند وحس مىكنند، آن هم نسبت به اعمالى كه در حضورشان انجام گيرد. بنابراين، از اعمال پنهان مردم و حقيقت و باطن اعمال حاضران اطلاعى ندارند؛ زيرا در توان هر انسانى نيست كه بر امور نفسانى مردم احاطه پيدا كند وحساب پروردگار عالم، بر مدار حقيقت اعمال و ملكات اكتسابى روح است و بايد شاهد، بر آنها شهادت دهد و چنين مقامى براى عدّه خاصى از مؤمنان است كه خداوند اطّلاع از باطن اعمال انسانها را، به آنها كرامت فرموده است. بنابراين مراد آيه اين است كه در ميان مؤمنان كسانى هستند كه اعمال شما را مىبينند. «١» از اين رو، امام صادق (ع) در تفسير اين آيه فرمود: «هُمُ الْائِمَّةُ» «٢» ، آن مؤمنان، امامان هستند. بريد عجلى مىگويد: از امام صادق (ع) پيرامون تفسير اين آيه پرسيدم كه فرمود: «وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ امَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ» «٣» و اين چنين شما را امّت وسط قرار داديم تا گواهان بر مردم باشيد. جواب فرمود:
امّت وسط ما هستيم و ما گواهان الهى بر خلقش و حجتهاى او در زمين هستيم. «٤» ٤- فرشتگان:
قرآن در اين باره مىفرمايد:
ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ الَّا لَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ «٥» انسان هيچ سخنى را بر زبان نمىآورد مگر اين كه همان دم، فرشتهاى مراقب و آماده براى انجام مأموريت (و ضبط آن) است! غالب مفسران معتقدند كه «رقيب» و «عتيد» همان دو فرشته مأمور ثبت اعمالند. «٦» قرآن باز مىفرمايد: