مكان در آن است. در عصر حاضر از يك سو، به دليل پيشرفتهاى شگرفى كه در علوم مختلف صورت گرفته و وسايل و ابزارهاى زندگى دچار تغييرات بنيادى شده است و از سوى ديگر، به خاطر پيچيدگى روابط فردى و اجتماعى انسانها، مسائل جديدى به وجود آمده كه هرگز در صدر اسلام به اين صورت وجود نداشته است. بويژه پيچيدگى جهان سياست و امر حكومت و كشوردارى باعث شده كه حتى مدعيان حاكميت جهانى دچار خطا و اشتباهات زيادى گردند.
در چنين اوضاع و احوالى، از شروط بسيار مهم حاكم اسلامى، آگاهى از اوضاع و شرايط زمان و مكان است تا بتواند در تصميم‌گيريها و صدور احكام حكومتى، مصالح اسلام و مسلمانان را در نظر بگيرد و در عين اينكه به دام توطئه‌هاى گوناگون دشمنان داخلى و خارجى گرفتار نيايد حافظ قوانين و احكام دين باشد. امام صادق عليه السلام در اين زمينه مى‌فرمايد:
«الْعالِمُ بِزِمانِهِ لا تَهْجُمُ عَلَيْهِ اللَّوابِسُ» «١» آگاه از اوضاع زمان خويش، مورد هجوم اشتباهات و شبهات واقع نمى‌شود.