ايران و عراق، شرايط جديدى بر اين منطقه از جهان حاكم شد. رژيم بعثى عراق كه در اثر حملات گسترده و شجاعانه رزمندگان اسلام در خطر سقوط كامل قرار گرفته بود؛ در سال آخر جنگ به كمك راهنمائيهاى مشاورين نظامى آمريكايى و اطلاعاتى كه از طريق ماهواره و سازمان سيا در اختيارش قرار گرفت و نيز در سايه حمايتهاى بى‌دريغ تسليحاتى غرب توانست خود را از سقوط حتمى نجات داده و ماشين نظامى قدرتمندى را سازمان دهد.
شرايط حاكم بر جبهه‌هاى نبرد با عراق در روزهاى پايانى جنگ به‌گونه‌اى بود كه عراقيها خود را در جنگ پيروز قلمداد مى‌كردند و بر اين تصور بودند كه بر اثر فشارهاى نظامى آنها بود كه حضرت امام (رحمةالله‌عليه) قطعنامه ٥٩٨ را پذيرفت.- در حالى‌كه اين قطعنامه در شرايط سلطه نظامى ايران در جبهه‌ها، به تصويب سازمان ملل رسيد و طبعاً مى‌بايستى به نفع ايران باشد- از اين رو عراقيها فكر مى‌كردند كه در مذاكرات صلح مى‌توانند به آنچه كه بوسيله جنگ نتوانسته‌اند به دست آورند، در پشت ميز مذاكره دسترسى پيدا كنند. «١» مذاكرات طولانى و بى‌نتيجه وزارى خارجه ايران و عراق در ژنو، يك پيام روشن دربرداشت و آن اين كه رژيم بعث عراق قصد ندارد، با ايران قرارداد صلح امضا كند، مگر اين‌كه جمهورى اسلامى ايران تمام شرايط آنها را به عنوان طرف پيروز در جنگ بپذيرد. رهبران عراق مى‌انديشيدند كه با طولانى كردن مذاكرات صلح مى‌توانند مقامات ايرانى را خسته و دلسرد كرده و در نهايت شرايط خود را در مذاكرات صلح به آنها تحميل‌