چون صفت عدالت و تقوى، لازم و ملزوم يكديگرند، رهبر جامعه اسلامى بايد در همه حال مسلط به هواى نفس بود و به ياد خدا باشد و در تمام مسائل فردى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى و ... تقواى الهى را مراعات نمايد تا از اين طريق بر حيله‌هاى گوناگون دشمنان درونى و بيرونى فائق آيد. همان گونه كه قرآن مجيد، متقين را با اين ويژگى ياد مى‌كنند؛ «إِنَّ الَّذينَ اتَّقَوْا إذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ» (اعراف (٧)/ ٢٠١)
انسانهاى متقى هنگامى كه گرفتار وسوسه‌هاى شيطان مى‌شوند، به ياد (خدا و پاداش و كيفر او) مى‌افتند و (در پرتو ياد او، راه حق را مى‌بينند و) ناگهان بينا مى‌گردند.
٢- علم و فقاهت؛ رهبر بايد داراى صلاحيت علمى لازم براى صدور فتوا در ابواب مختلف فقه باشد؛ يعنى بتواند از طريق كتاب و سنت و اجماع عقل، احكام اسلام را به صورت يك صاحب نظر استنباط نمايد.
رهبر جامعه اسلامى بايد آگاهى كامل از سيره پيامبر و ائمه معصومين عليهم السلام و موازين و مقررات اسلامى داشته باشد تا بتواند مردم را به سوى حق، هدايت كند. امير مؤمنان على عليه السلام در اين زمينه مى‌فرمايد:
«أَيُّهَا النّاسُ إِنَّ أَحَقَّ النَّاسِ بِهِذَا الْأَمْرِ أَقْواهُمْ عَلَيهِ وَ أَعْلَمَهُمْ بِأَمْرِاللَّهِ فيهِ» «١» اى مردم سزاوارترين مردم به امر حكومت تواناترين آنان به آن و داناترينشان به فرمان خدا بر آن امر است.