اطلاعات در اسلام - رضوان طلب، محمدرضا - الصفحة ٣٥ - محدودۀ ممنوعيت

صورت پذيرد، كه در اين صورت بار منفى پيدا مى‌كند، چرا كه نيروهاى خودى معمولاً از خطر و تهديد كلّى براى جامعه و نظام اسلامى به دورند و ضعفهاى آنان جنبۀ شخصى دارد وتجسّس در امور آنان نقش سازنده‌اى نخواهد داشت. در روايات به تعابيرى همچون «مَنْ اَحْصىٰ عَلىٰ اَخيٖهِ الْمُؤْمِنِ عَيْباً» [١]، «مَنْ يَتَّبِعُ عَثَرٰاتِ اَحَدٍ مِنَ‌الْمُؤْمِنيٖنَ» [٢]و «مَنِ اتَّبَعَ عَوْرَةَ اَخيٖهِ الْمُؤْمِنِ» [٣]برمى‌خوريم كه همه حاكى از محدودۀ ممنوعيت است.

د-جست و جو دربارۀ عيوب مخفى

گرچه كاستن مجهولات و افزودن معلومات، ارزشى فرهنگى تلقّى مى‌گردد، امّا اسلام نسبت به پوشيده‌هاى رفتارى خصوصى، مصلحت را در اخفاى آن مى‌داند و انسانها را از جست و جو براى يافتن اين پوشيده‌ها برحذر مى‌دارد. در تبيين مرز بين پوشيده‌هاى رفتارى مى‌توان از كلام شيواى امام صادق (ع) در پاسخ به اين سؤال كه عدالت چگونه اثبات مى‌شود، مدد گرفت؛ آنجا كه مى‌فرمايد:

عدالت آن است كه فرد، به رازدارى، عفّت، حفظ شكم و شهوت و نگهدارى دست و زبان عادت كند و به پرهيز از گناهان كبيره‌اى كه خداوند بر آنها وعدۀ آتش داده است، از قبيل ميخوارگى، زنا، ربا، بى‌احترامى به پدر و مادر و فرار از جنگ، معروف باشد.

سپس راه اثبات اين ويژگيها را اين گونه تبيين مى‌فرمايد: